Elektrik dövrəsi və dövrə elementləri
Elektrik cərəyanı
Gərginlik
Om qanunu
Naqilin müqaviməti nədən asılıdır?
100

Sadə elektrik dövrəsini hansı elementlər təşkil edir? A) Yalnız batareya və lampa B) Cərəyan mənbəyi, lampa, açar və birləşdirici naqillər C) Günəş paneli, televizor və mühərrik D) Rezistor, voltmetr və ampermetr

B) Cərəyan mənbəyi, lampa, açar və birləşdirici naqillər

100

Metal naqillərdə elektrik cərəyanını yaradan hansı zərrəciklərin nizamlı hərəkətidir? A) Müsbət ionlar B) Sərbəst elektronlar C) Neytronlar D) Molekullar

B) Sərbəst elektronlar

100

Elektrik gərginliyi nəyi xarakterizə edir? A) Naqildən keçən elektronların sayını B) Mənbənin yüklərə verdiyi enerjinin miqdarını C) Naqilin uzunluğunu D) Maddənin növünü

B) Mənbənin yüklərə verdiyi enerjinin miqdarını

100

1. Dövrə hissəsi üçün Om qanununa görə, cərəyan şiddəti (I) gərginlikdən (U) necə asılıdır? A) Tərs mütənasib B) Düz mütənasib C) Asılı deyil D) Kvadratik asılıdır

B) Düz mütənasib

100

Naqilin uzunluğu artdıqca onun müqaviməti və dövrədəki cərəyan şiddəti necə dəyişər? A) Müqavimət azalar, cərəyan şiddəti artar B) Müqavimət artar, cərəyan şiddəti azalar C) Hər ikisi artar D) Hər ikisi azalar

B) Müqavimət artar, cərəyan şiddəti azalar

200

Dövrəni istənilən vaxt qapayan (qoşan) və açan (ayıran) qurğu necə adlanır? A) Lampa B) Akkumulyator C) Açar D) Rezistor

C) Açar

200

Elektrik cərəyanının yaranması üçün aşağıdakı şərtlərdən hansı mütləq deyil? A) Sərbəst yüklü zərrəciklərin olması B) Elektrik sahəsinin olması C) Dövrənin qapalı olması D) Dövrəyə mütləq voltmetr qoşulması

D) Dövrəyə mütləq voltmetr qoşulması

200

Cərəyan mənbəyinin üzərində "9 V" yazılması nə deməkdir? A) Mənbə 9 saniyə işləyəcək B) Mənbə hər 1 Kl yükə 9 C enerji verir C) Mənbədən 9 Amper cərəyan keçir D) Dövrədə 9 lampa var

B) Mənbə hər 1 Kl yükə 9 C enerji verir

200

Gərginliyi sabit saxlayıb dövrəyə daha böyük müqavimətli lampa qoşsaq, cərəyan şiddəti necə dəyişər? A) Artar B) Dəyişməz C) Azalar D) Əvvəl azalar, sonra artar

C) Azalar

200

Rezistor və reostatın əsas fərqi nədədir? A) Rezistor müqaviməti dəyişir, reostat sabit saxlayır B) Rezistorun müqaviməti sabitdir, reostatın müqaviməti isə tənzimlənə bilir C) Hər ikisi yalnız cərəyanı artırmaq üçündür D) Heç bir fərqi yoxdur

B) Rezistorun müqaviməti sabitdir, reostatın müqaviməti isə tənzimlənə bilir

300

İşlədicini daha çox enerji ilə təmin etmək üçün nə etmək lazımdır? A) Dövrəyə daha çox açar əlavə etmək B) Qalvanik elementlərin sayını artıraraq ardıcıl birləşdirmək C) Naqillərin uzunluğunu artırmaq D) Dövrədən zəngi çıxarmaq

B) Qalvanik elementlərin sayını artıraraq ardıcıl birləşdirmək

300

Cərəyan şiddətinin (I) hesablanması düsturu hansıdır?  

İ=q/t

300

Gərginliyi ölçən cihaz necə adlanır və dövrəyə necə qoşulur?

Voltmetr, paralel

300

Beynəlxalq Sistemdə (BS) elektrik müqavimətinin vahidi nədir?

Om

300

Reostatın sürgüsünü sağa sürüşdürdükdə (dövrəyə qoşulan hissənin uzunluğu artarsa) lampanın parlaqlığı necə dəyişər? A) Artar B) Azalar C) Dəyişməz D) Əvvəl artar, sonra sönər

B) Azalar

400

Hansı cihaz elektrik enerjisini mexaniki hərəkətə (işə) çevirmək üçün nəzərdə tutulub? A) Voltmetr B) Qalvanik element C) Elektrik mühərriki D) Günəş paneli

C) Elektrik mühərriki

400

Məsələ: Naqilin en kəsiyindən 40 saniyədə 0,2 Kl yük keçirsə, cərəyan şiddəti neçə milliamper (mA) olar? A) 5 mA B) 50 mA C) 0,005 mA D) 500 mA

A) 5 mA

400

Lampanın işıq saçması zamanı enerji çevrilməsi hansı ardıcıllıqla baş verir? A) Elektrik enerjisi - Mexaniki enerji B) İstilik enerjisi - Kimyəvi enerji C) Elektrik enerjisi - İstilik və işıq enerjisi D) İşıq enerjisi - Kinetik enerji

C) Elektrik enerjisi - İstilik və işıq enerjisi

400

Məsələ: Lampanın uclarındakı gərginlik 12 V, ondan keçən cərəyan şiddəti 2 A olarsa, lampanın müqavimətini hesablayın. A) 24 Om B) 10 Om C) 0,16 Om D) 6 Om

D) 6 Om

400

Cərəyan şiddətini dövrədə hansı iki üsulla tənzimləmək (dəyişmək) olar? A) Yalnız naqili dəyişməklə B) Gərginliyi dəyişməklə və ya müqaviməti dəyişməklə C) Yalnız ampermetri dəyişməklə D) Yalnız açarı qapamaqla

B) Gərginliyi dəyişməklə və ya müqaviməti dəyişməklə

500

Şagird iki batareyanı eyni qütblərlə (müsbəti müsbətə) birləşdirib lampaya qoşur, lakin lampa yanmır. Bunun səbəbi nədir?  

Cavab: Çünki qalvanik elementlər ardıcıl birləşdirildikdə birinin müsbət qütbü digərinin mənfi qütbünə birləşməlidir ki, dövrədə cərəyan yaransın.

500

Şagird laboratoriya işi zamanı metal naqil, lampa, açar və cərəyan mənbəyindən ibarət qapalı dövrə yığır. O, dövrəyə ampermetri ardıcıl birləşdirir və dövrəni qapadıqda lampanın işıq saçdığını müşahidə edir. Şagird saniyəölçənlə 2 dəqiqə vaxt saxlayır və bu müddət ərzində naqilin en kəsiyindən 36 Kl elektrik yükünün keçdiyini müəyyən edir.Ampermetrin göstəricisi neçə amper olar? Nəticəni həmçinin milliamperlə (mA) ifadə edin.

Cavab: 0,3 A və ya 300 mA.

500

Məsələ: Mənbənin gərginliyi 3 V, cərəyan şiddəti 2 A olarsa, lampaya 1 saniyədə neçə coul enerji verilər? A) 1,5 C B) 5 C C) 6 C D) 1 C

C) 6 C

500

Müqaviməti 50 Om olan rezistordan 0,5 A cərəyan keçir. Rezistorun uclarındakı gərginlik neçə voltdur? A) 100 V B) 25 V C) 50,5 V D) 10 V

B) 25

500

Nicat laboratoriyada bir dövrə qurur. Dövrədə batareya, lampa və reostat var. O, müşahidə edir ki, reostatın sürgüsünü sola sürüşdürdükdə lampa daha parlaq yanmağa başlayır. Əgər Nicat reostatı çıxarıb yerinə eyni materialdan hazırlanmış, lakin daha nazik (en kəsiyi kiçik) bir naqil qoysa, lampanın parlaqlığı necə dəyişər?

Cavab: Naqil nazikləşdikdə müqavimət artır, buna görə də cərəyan şiddəti azalar və lampa daha zəif yanar.