ұн түрлері
бұршақ
Дәннің құрылымы
Көмірсуларжәне қасиеттері
Қызық екен
100

Ұн алу үшін қолданылтаны дәнді дақылдар.

Бидай, қарабидай, тратикал, сұлы, арпа, жұгері.

100

Бұршақ тұқымдас өнімдерге не жатады?

Бұршақ, үрме бұршақ, жасымық, ноқат, соя

100

Дәннің негізгі бөліктері қандай?


Қабықша, эндосперм және ұрық.


100

Целлюлоза тағы қалай аталады?


Жасұнық

100

Ежелгі адамдар бидайды бастапқыда қазіргі біз білетіндей нан жасау үшін емес, дәнін басқа түрде пайдаланған. Бидайды тағамға айналдырудың алғашқы маңызды қадамы қандай болды?



 Дәнді ұнтақтап, ұн жасау.


200

Қарабидай ұны қандай нан жасалуға қолданылады?

Қара нан 

200

Бұршақ тұқымдас өнімнің құрамында қай қоректік зат көп кезлеседі?

Ақуыз

200

Дәннің ең негізгі бөлігін қандай бөлік құрайды?


Эндосперм

200

Целлюлоза дәннің қай бөліктерінде кездеседі?


Кебек пен қабықшада

200

Қарақұмық атауында «қара» және «құмық» деген сөздер болғанымен, ол нағыз дәнді дақыл емес. Сонда ол қандай өсімдік тобына жатады?


Жалған дәнді дақылдарға жатады.




300

Неліктен ұнды ылғал және жылы жерде ұзақ сақтауға болмайды?

Ылғал мен жылу ұнның бұзылуын тездетіп, көгеруге алып келеді

300

Бұршақты пісірер алдын неліктен суға салады?

Жұмсарту және тез пісіру үшін
300

Дәндегі көмірсулардың негізгі бөлігін қандай зат құрайды?


Крахмал

300

Ферменттер дегеніміз не?


Биохимиялық үдерістерді реттейтін ерекше ақуыздар.


300

Бұршақ тұқымдастардың құрамында ақуыз көп, ал дәнді дақылдарда крахмал көп болады. Осы екі өнімді бірге қолданудың тағамдық тұрғыдан қандай артықшылығы бар?


 Олар бірін-бірі толықтырып, ақуыз бен көмірсулардың жақсы үйлесуін қамтамасыз етеді.



400

Ұнның құрамындағы крахмал нан илегенде қандай қызмет атқарады?

Суды сіңіріп алады 

400

Ноқат пен жасымық қандай тағамдар жасауға қолданылады? 

Сорпа, пюре, салат және гарнилер жасауға қолданылады. 

400

Дәннің ұрығында қандай негізгі қоректік заттар кездеседі?


 Ақуыздар, майлар, дәрумендер және минералды заттар.


400

Мальтозаның нан өндірісіндегі маңызы неде?


Ол ашытқының спирттік ашуына қатысып, қамырдың көтерілуіне әсер етеді.


400

Күріш, жүгері және бидайдың үшеуінде де крахмал бар. Бірақ олардың бәрінен бірдей нан пісіру қиын. Бұған қандай заттың жетіспеуі себеп болуы мүмкін?


Клейковина түзетін ақуыздардың жеткіліксіз болуы.


500

Бидай ұнының жоғары сұрыбы мен бірінші сұрыбының негізгі айырмашылығы неде?

Жоғары сұрыпты ұн жақсырақ тазартылған және түсі ашығырақ, ал бірінші сұрыпты ұнның қабыршақ бөліктері көбірек кезлеседі

500

Бұршақ тұқымдас өнімдерді дұрыс сақтамағанда қандай өзгерістер болуы мүмкін?


Ылғалдануы, көгеруі, зиянкестердің пайда болуы және сапасының төмендеуі мүмкін.


500

Дәннің химиялық құрамына қандай негізгі заттар кіреді?


Көмірсулар, ақуыздар, майлар, су, минералды заттар және дәрумендер.


500

Неліктен крахмал нанның құрылымына әсер ететін маңызды көмірсу болып саналады?


Ыстық суда крахмал клейстерге айналып, қамыр мен дайын нанның физикалық қасиеттеріне әсер етеді.


500

Дәннің эндоспермінде крахмал көп, ал ұрығында май мен дәрумендер көбірек болады. Егер дәннің ұрығы өңдеу кезінде бөлініп алынса, қандай қоректік заттардың мөлшері айтарлықтай азаюы мүмкін?


 Майлар, дәрумендер және кейбір минералды заттар.