Enter Title

канаттулардын сырткы тузуулушу

100

Бармактарынын ортосунда сүзгүч чел кабыкчасы бар, буттары артка жылышкан, жүнү суу жукпас май менен майланган, тумшугу жалпак .

Кайсы канатуулар жөнүндө сөз болуп жатат жана кайсы аймакты байырлайт

• Өкүлдөрү: Өрдөк, каз, ак куу.
• Байырлоочу жери: Көлмөлөр, саздар.

200

• Көздөрү өтө курч (олжону алыстан көрүү), тырмак ийилген жана курч (олжону кармоо), тумшугу ийилген (этти жулуп жеш үчүн), канаттары кошулган.

Кайсы канатуулар жөнүндө сөз болуп жатат жана кайсы аймакты байырлайт

• Өкүлдөрү: Бүркүт, шумкар, ителги, кулаалы.
• Байырлоочу жери: Ачык талаалар, тоолор, токойлор.

300

Тумшугу шибегедей курч (даракты оюу үчүн), тили узун жана жабышкак (курт-кумурсканы алуу үчүн), куйругу катуу (таяныч болуу үчүн). 

 Буттары ичке бутактарды кармоого коргоо.

Кайсы канатуулар жөнүндө сөз болуп жатат жана кайсы аймакты байырлайт

• Өкүлдөрү: Чоң чаар тоңкулдак, сагызган, чымчыктар.
• Байырлоочу жери: Токойлор, бак-дарактар.

400

• Буттары узун жана күчтүү (чуркоо үчүн), канаттары начар өнүккөн. 
• Кээ бир окулдорунун буттары жерди тытканга жардам берет, канаттары кыска (алыска уча алышпайт), тумшугу кыска жана бекем (дан чокуу үчүн).

• Өкүлдөрү: Төө куш (Африка), кыргоол, чил, кекилик,тоок

Байырлоочу жери: Талаалар, чөлдөр, бадалдуу жерлер

500

кызыл китепке кирген кантуулар

бүркүт,кара лейлек,ителги,кара баш,кызыл баш өрдөк ж.б

логикалык суроо

100

таштарды карынга кокустан кирип кеткенби же куш атайын жутабы?

Атайын жутат. Булчуңдуу карында таштар "тегирмендин ташындай" болуп данды майдалайт.

200

Фермер тоокторду жана жапайы өрдөктөрдү багат. Ал байкады: тооктун төш сөөгүндөгү "Киль" (кыры) анча чо эмес, ал эми жапайы өрдөктүк абдан чоң жана дөңпөк.

Суроо: Эмне үчүн жапайы өрдөктүн "кили" тооктукуна караганда чоңураак?

• Жапайы өрдөктүн килинин чоң болушу – анын учууга ыңгайлашкандыгынын, ал эми тооктукунун кичинекейлиги – анын учуу жөндөмүн жоготкон үй жаныбарына айланганынын

300

: Канаттуулардын тулку боюндагы омурткалары кыймылсыз ширелип калган, бирок моюну абдан ийкемдүү

Суроо:: Эгерде канаттуунун бели (тулку бою) мышыктыкындай ийкемдүү болсо, учуп бара жатканда эмне болмок? Жана эмне үчүн моюн ийкемдүү болушу шарт?

Бели ийкемдүү болсо, канат какканда күч жоголуп, денеси бүгүлүп, уча алмак эмес (таяныч жок). Мойуну ийкемдүү болушу керек, анткени колу жок, денесинин бардык жерине тумшугу жетиши керек (тазалануу, айлананы кароо).

400

Эгер канаттуунун бели (тулку бою) мышыктыкындай ийкемдүү болсо, учуп бара жатканда эмне болмок? Жана эмне үчүн моюнга ийкемдүү болушу шарт?

•  Бели ийкемдүү болсо, канат какканда жоголуп, денеси бүгүлүп, уча алмак эмес (таяныч жок). Мойуну ийкемдүү болушу керек, анткени колу жок, денесинин бардык жерине тумшугу жетиши керек (тазалануу, айланны кароо).

500

Адамдар канаттуулардын скелетинен же ички түзүлүшүнөн үлгү алып, кандай техникалык каражаттарды ойлоп табышкан?

 Учактын каны,

кемелердин туруктуулугу (киль)

кобойушу

100

"канатуулардын жазында чурулдашып сайрашын эмне үчүн көп угабыз?"

анткени жуп түзүп,уя куруусунан

200

Күкүк уя салбайт. эмне үчүн?

анткени ал жумурткасын башкалардын уясына таштайт

300

Канаттуулардын жумуртка басып, жылытуу процесси

инкубация

400

Жумуртканын сарысын кармап турган чыйратылган жипче.

халаза (түйүлдүк жипчеси)

500

Жумурткадан алсыз, жылаңач, сокур болуп чыккан балапан.

Сары ооз балапан

түркүмүдөрү жана мааниси

100

жалпак төштүүлөр түркүмүнө кирген канаттуулар бир нечесин айт

тоо куш,эму,киви

200

кыр төштүүлөр түркүмүнө кирген канатуулар бир нечесин айт

турна.чабалекей.таранчы.үкү

300

канатуулардын мааниси пайдата

5 ти санап бер

1.азык чынжырын өзгөртүү

2.оору козгогуч курт кумурскаларды,зыяндуу кемирүүчүлөрдү  жейт.

3.тарп (өлгөн )жейт

4.өсүмдүктөрдү чаңдыштырат

5. өсүмдүктөрдүн көбөйүшүнө жардам берет

400

жыртыч канатуулар түркүмүнө кайсы канат-р.кирет

бүркүт,ителги,куш,жору

500

бакма канатуулардын адамдын ден соолугуна кандай пайда алып келет бир нечесин айт

1.жумуртка абдан көп белок жана витаминдер бар

2. эти жана шорпосу жеңил жана даамдуу

ички тузулушу

100

жемсоонун  функциясы

шилекей бези менен нымдалган тамакты сактап ,көптүрөт 

200

бездүү бөтөгөдө тамак эмне болот

ферменттер менен аралашат

300

газ алмашуу кайсы органда жүрөт

өпкөдө

400

көрүү органдарынын курч болушун мээнин кайсы бөлүгү жөнгө салат

сүйрү мээ

500

учууга кандай жеңилдиктердин болушуна байланыштуу 4 себебин айт

1.сөөктөрү абага толгон

2.табарсыктын жогу ,болуп тамак заттар топтолбостон чыгарылыш

3.аба баштыкчасынын болушу

4.төш сөөгүндө кил кырдын болушу