MADLAR
Madning nima?
Lug'atda cho'zish, uzaytirish, ziyoda qilish. Istilohda 3 ta mad va lin harflarini chozib talaffuz qilishga aytiladi.
BU KALIMADA QAYSI YO'LIQUVCHI KELGAN?
فَقَدْ ضَلَّ
iDG'OM QILINISHI IXTILOF QILINGAN MUTAQORIB HARFLAR. IMOM HAFSNING IMOM OSIMDAN QILINGAN RIVOYATIDA BUNDA IZHOR QILINADI
G'UNNALI IDG'OM MISLAYNNI SHARTI, G'UNNASI
BIR KALIMANING ORTIDA SAKINALI م, KEYINGI KALIMANING BOSHIDA مّ, AKMALMATAKUN G'UNNA DARAJASI
TABIATDAGI 4 TA TOVUSH VA ULARNI NUTQ HARFLARIGA QIYOSLANISHI
1. TASADDUM- AB
2. TABAUT- MA
3. IXTISAZ- MAD HARFLAR
4. IXTIKAK- G'OYN, XO
الدُّ نْيَا
IZHARUL MUTLAQ
Tabiiy mad qachon hukmini yo'qotadi?
Vaslali hamzaga uchraganda, sababga uchraganda
BU KALIMADA QAYSI YO'LIQUVCHI KELGAN? يَعْلَمُ مَا
YO'LIQUVCHI YO'Q. AGAR BIRINCHI HARF HARAKATLI BO'LSA MUTAMASIL IDG'OMI BO'LOLMAYDI.
BU KALIMADA QAYSI QOIDA? وَمَا هُم بِمُوْمِبِينَ
IXFO SHAFAVIYA
AL-LAXATNING VAZIFASI
TANGLAY PARDASI VAZIFASINI BAJARADI, OVQAT CHAYNAYOTGANDA XALQUMGA O'TIB QOLMASLIGI UCHUN XALQUM YO'LINI TO'SADI.
IQLOB NIMA?
LUG'AVIY MA'NOSI BIR NARSANI ASLIDAN O'ZGARTIRISHNI ANGLATADI. ISTILOHDA SUKUNLI ن YOKI TANVIN ب HARFIGA YO'LIQQANDA UNI YASHIRIN (IXFOLI) G'UNNA BILAN م GA ALMASHTIRISHDIR.
MAD ZAMONLARI, ARABIY NOMLARI
1. QOSR 2. FUVAYQUL QOSR. 3. TAVASSUT 4. FUVAYQUT TAVASSUT 5. TUUL.
QAYSI YO'LIQUVCHINING HUKMI BARCHA QIROATLARDA IZHOR QILISH BO'LADI?
MUTABAIDAYN
BU KALIMADA QAYSI QOIDA KELGAN? مَا لَهُم مِّبَ اللهِ
G'UNNALI IDG'OM MISLAYN
"KAF" HARFINI TALAFFUZIDAGI XATOLIKLAR
1. KAFNI HAMS QILMASLIK, AYNIQSA SUKUNLI BO'LGANDA
2. QOF GA MOIL QILIB QO'YISH
KAF HARAKATLI BO'LGANDA MEYORDAN ORTIQCHA HAMS QILISH
G'UNNASIZ IDG'OM QACHON BO'LADI? MUSHAFDA ALOMATI.
SUKUNLI NUN YOKI TANVIN ل VA ر HARFLARIGA UCHRAGANDA SODIR BO'LADI. BIR KALIMANI ORTIDA SAKINALI ن YOKI TANVIN KELADI, KEYINGI KALIMANI BOSHIDA LAM YOKI RO TASHDIDLI KELADI
TABIIY MAD NIMA VA U QAYSI JUMLADA JAMLANGAN?
FATHA, KASRA, DOMMA HARAKATLARI O'Z JINSIDAN BO'LGAN ZAIF HARFGA UCHRASA, 2 HARAKAT MIQDORDA CHO'ZILADI.
QAYSI IKKITA YO'LIQUVCHIDA NOQIS IDG'OM QILINADI?
1. MUTAJANISAYNDA "TO" NI "TA" GA ;
2. MUTAQORIBAYNDA "QOF" NI "KAF"GA -MAKKIY IBN ABU TOLIB VA ABU BAKR IBN MEHRON MAZHABIDA
SUKUNLI MIM NUTQIDA UCHRAYDIGA XATOLAR
1. MIM NI IZHOR QILISH VAQTIDA G'UNNANI UZAYTIRISH;
2. MIM NI IDG'ON YOKI IXFO QILISH VAQTIDA G'UNNANI QISQARTIRISH;
3. MIM IXFOSI VAQTIDA IKKI LABNI YENGIL OCHISHNI UNUTISH;
4. VAV VA FA HARFALRIDAN OLDIN MIM NI IXFO QILISH;
"NUN" BA GA YO'LIQISHI BILAN "MIM"NING BA GA YO'LIQISHINING FARQINI AYTING
"NUN" "BA" GA YO'LIQQANDA "MIM" GA TO'LIQ ALMASHTIRIB O'QILADI. "MIM" "BA" GA YO'LIQQANDA "BA"NI G'UNNALI TALAFFUZ QILAMIZ
BU KALIMADA QAYSI QOIDA KELGAN?مِن وَلِيٍّ G'UNNA DARAJASI
NUN QOIDASI IDG'OM, TANVINNI NUNU VAV HARFIGA YO'LIQAYAPTI. AKMALMATAKUN
MAD VA LIN HARFLARINING CHO'ZILISHIDAGI FARQ?
MAD HARFLARIDA HARAKAT CHO'ZILADI. LIN HARFLARIDA HARF CHO'ZILADI, YA'NI MAHRAJNI BIR MUDDAT USHLAB TURAMIZ.
QAYSI IKKITA HARFNI IDG'OM QILISHDA, BA'ZILAR MUTAQORIBAYN, BA'ZILAR MUTAJANIS DEB ATASHGAN?
LAMNI ROGA IDG'OM QILISHDA IMOM FARRONING MAZHABIDA MUTAJANIS, IMOM SIBAVAYHNING MAZHABIDA MUTAQORIB DEB ATALGAN
MIM GA SUKUN QO'YILMASA, KEYINGI HARFGA TASHDID QO'YILMASA, QAYSI QOIDA BO'LADI?
IXFO QOIDASI
"JIM" HARFI TALAFFUZIDAGI XATOLIKLAR
1. ROXOVA QILIB QO'YISH
2. 'SHIN' BILAN ALMASHTITIB QO'YISH
3. 'YA' BILAN ALMASHTIRIB QO'YISH
4. 'G' HARFIGA O'XSHATIB QO'YISH
IZXORDA XATOLIKLAR
1. SUKUNLI NUN YOKI TANVINNI IZXOR QILMOQCHI BO'LIB, SAKATA QILISH , YA'NI NAFAS OLMASDAN TO'XTAB QOLISH;
2. NUN NI QALAQALA QILIB QO'YISH;
3. NUN NI IXFO QILIB QO'YISH;
4. NUN NI G'UNNA QILIB QO'YISH;
5. NUN NI LAM NI MAHRAJIDAN O'QIB QO'YISH;