Вируст гепатит

A

100

Гепатит A халдварын дараа ямар маркер хамгийн түрүүнд илрэх вэ? Хэзээ?

 IgM anti-HAV
→ Халдвар авснаас хойш 2–4 долоо хоногийн дараа илэрнэ (шинж тэмдэгтэй зэрэг)

200

Гепатит A халдвар эдгэрсний дараах дархлааны маркер юу вэ? Юуг илтгэх вэ?

 IgG anti-HAV
→ Насан туршийн дархлаа үүссэнийг илтгэнэ
→ Өмнө нь халдвар авч эдгэрсэн эсвэл вакцин хийлгэсэн

300

Ямар тохиолдолд Гепатит A халдвар лабораторийн шинжилгээнд буруу сөрөг гарч болох вэ?
→ Маш эрт үе (IgM хараахан үүсээгүй)

→ Маш эрт үе (IgM хараахан үүсээгүй)
→ Дархлаа дарангуйлагдсан (ховор)
→ Буруу сорьц авах/техникийн алдаа

👉 Гол нь HAV-д “window period” HBV, HCV шиг тод биш

400

Гепатит A, B, C-ийг халдвар дамжих замаар нь ялгаж тайлбарла

• Гепатит A
  → Фекал-орал зам (ус, хоол)

• Гепатит B
  → Цус, бэлгийн зам, эхээс урагт

• Гепатит C
  → Голчлон цусаар

500

Гепатит A-ийн үед элэгний үйл ажиллагааны сорил болон явцын онцлогийг нэрлэж тайлбарла

→ AST, ALT: огцом ихэснэ (ихэвчлэн ALT > AST)
→ Билирубин: ихэснэ (шарлалт)
→ ALP: бага зэрэг ↑
→ INR: хүнд үед ↑

👉 Явц:

• Өөрөө эдгэрдэг (self-limited)

• Архагшдаггүй

• Ховор тохиолдолд → fulminant hepatitis

B

100

Түргэвчилсэн оношлуураар HBsAg эерэг гарвал рефлекс шинжилгээ хийх буюу ямар шинжилгээ хийх вэ? Нэрлэ anti-HDV , HBV-DNA , HDV-RNA

• HBV DNA

• anti-HDV

• HDV RN

200

Архаг В гепатитын тодорхойлолт

HBsAg 6 сараас дээш хугацаанд тасралтгүй эерэг байхыг архаг В гепатит гэнэ.

300

 HBsAg-  anti-HBc+  anti-HBc+  юу гэж дүгнэх вэ

Өмнө халдвар авч эдгэрсэн (natural immunity)

400

METAVIR үнэлгээг юуг үнэлэхийн тулд ашигладаг , үе шат , тэдгээрийн тодорхойлолт

• Үрэвслийн идэвх (A)

• Фиброз (F)-ийг үнэлнэ

• Stage (Fibrosis):

  • F0 – фиброзгүй

  • F1 – порталь фиброз

  • F2 – порталь + цөөн bridging

  • F3 – олон bridging fibrosis

  • F4 – цирроз

• Activity (Inflammation):

  • A0 – идэвхгүй

  • A1 – бага

  • A2 – дунд

  • A3 – их

500

Гепатит В вирүсийн эмчилгээний эхний сонголтын - нуклеозидын аналогоос 2г нэрлэ

• Tenofovir

• Entecavir

C

100

Гепатит С халдвар авснаас хойш хэдэн сарын дараа anti-HCV илрэх вэ , илрэхгүй бол юу гэх вэ

Гепатит С халдвар авснаас хойш ойролцоогоор 6–8 долоо хоног (≈1.5–2 сар) дараа anti-HCV илэрнэ.
Зарим тохиолдолд 3 сар хүртэл хойшилж болно.

Хэрэв илрэхгүй бол:
→ “Серонегатив цонхны үе (window period)” гэж нэрлэнэ
→ Энэ үед зөвхөн HCV RNA эерэг байна

200

Эмчилгээ үр дүнгүй болохыг юу гэж тодорхойлолт

→ Sustained virologic response (SVR) байхгүй бол = эмчилгээ амжилтгүй

300

Гепатит С вирүсийн халдвартай хүнд ямар тохиолдолд anti-HCV сөрөг гарах боломжтой вэ

1. Цонхны үе (window period)

2. Дархлаа дарангуйлагдсан (immunocompromised):

   • HIV

   • Хими эмчилгээ

   • Эрхтэн шилжүүлэн суулгасан

3. Гемодиализийн өвчтөнүүд

4. Агрессив/хурц халдварын эхэн үе

👉 Ийм үед anti-HCV биш HCV RNA шинжилгээ чухал

400

Суперинфекци , Ко-Инфекци тайлбарла

Ко-инфекци (Co-infection):
→ Хоёр вирус нэгэн зэрэг халдварлах
Жишээ: HBV + HCV хамт авах

Суперинфекци (Superinfection):
→ Аль хэдийн нэг вирусын архаг халдвартай хүнд
дараа нь өөр вирус нэмэгдэн халдварлах
Жишээ: архаг HBV дээр HDV нэмэгдэх

500

Элэгний цирроз,фиброзыг үнэлэх 3 үзүүлэлтүүд тэдгээрийн өөрчлөлтийг нэрлэ

1. AST/ALT харьцаа (De Ritis ratio)

   • Хэвийн: <1

   • Цирроз → AST/ALT >1

2. Тромбоцит (Platelet count)

   • Фиброз/цирроз → буурна (portal hypertension)

3. Альбумин / INR (элэгний синтетик үйл ажиллагаа)

   • Альбумин → буурна

   • INR → ихэснэ

👉 Нэмэлтээр:

• FibroScan (elastography) → stiffness ↑

• APRI score, FIB-4 → фиброз ихсэх тусам ↑

D

100

Гепатит D вирус дангаараа халдвар үүсгэж чадах уу? Яагаад?

→ Үгүй
→ Учир нь HDV нь HBsAg хэрэгтэй (defective virus)
→ Гепатит B-гүйгээр үржих боломжгүй

200

Гепатит D халдварын үед ямар лабораторийн маркеруудыг оношилгоонд ашиглах вэ?

→ Anti-HDV (IgM, IgG)
→ HDV RNA (хамгийн баттай)
→ Давхар: HBsAg эерэг байх ёстой

300

Ко-инфекци ба суперинфекцийн үед аль нь илүү хүнд явцтай вэ? Яагаад?

→ Суперинфекци илүү хүнд
→ Учир нь:

• Аль хэдийн архаг HBV дээр нэмэгдэнэ

• Фульминант гепатит, цирроз руу хурдан шилжинэ

400

Гепатит D халдварын 2 хэлбэрийг (ко-инфекци vs суперинфекци) лаборатори ба явцаар нь ялга

Ко-инфекци (HBV + HDV зэрэг):
→ IgM anti-HBc (+)
→ Ихэнхдээ өөрөө эдгэрэх магадлал өндөр

Суперинфекци (архаг HBV дээр HDV):
→ IgM anti-HBc (–)
→ Хурдан архагшина, цирроз → өндөр эрсдэл

500

Гепатит D халдварын эмчилгээ, урьдчилан сэргийлэлтийн онцлогийг тайлбарла

→ Эмчилгээ:

• Гол эм: Interferon-alpha

• Үр дүн харьцангуй хязгаарлагдмал

→ Урьдчилан сэргийлэлт:

• Шууд HDV вакцин байхгүй

• Гэхдээ HBV вакцин хийлгэснээр HDV-ээс хамгаална

→ Явц:

• Цирроз, элэгний дутагдал → өндөр эрсдэл

• Архаг хэлбэр → элэгний хүндрэл их

E

100

Гепатит E ямар замаар дамждаг вэ? Хамгийн түгээмэл эх үүсвэр?

→ Фекал-орал зам
→ Бохир ус хамгийн түгээмэл
→ Халдвартай бүс нутагт дэгдэлт (outbreak) үүсгэнэ

200

Гепатит E халдварын үед ямар маркер оношилгоонд ашиглах вэ?

→ IgM anti-HEV → хурц халдвар
→ IgG anti-HEV → өмнөх халдвар/дархлаа
→ HEV RNA → баталгаажуулах (ялангуяа эрт үед)

300

Гепатит E ямар онцгой бүлэгт хамгийн хүнд явцтай байдаг вэ? Яагаад?

→ Жирэмсэн эмэгтэй (ялангуяа 3-р триместр)
→ Fulminant hepatitis, нас баралт өндөр

400

Гепатит A ба E-г ялгаж тайлбарла (ижил ба ялгаа)

Ижил:
→ Хоёулаа фекал-орал замаар дамжина
→ Архагшдаггүй (ихэнхдээ)

Ялгаа:

• Гепатит A
  → Хүүхдэд элбэг, хөнгөн явцтай

• Гепатит E
  → Жирэмсэнд хүнд, фульминант явцтай
  → Зарим генотип → архагшиж болно (иммун дарангуйлагдсан хүмүүст)

500

Гепатит E-ийн явц, хүндрэл болон архаг хэлбэрийн онцлогийг тайлбарла

→ Ихэнхдээ өөрөө эдгэрдэг (self-limited)
→ AST, ALT ↑↑, билирубин ↑

👉 Хүндрэл:

• Fulminant hepatitis (ялангуяа жирэмсэнд)

👉 Архаг хэлбэр:

• Ховор боловч

• Дархлаа дарангуйлагдсан (transplant, HIV) хүмүүст
  → архаг гепатит → фиброз, цирроз руу шилжинэ