Iymon lug'aviy va istilohiy
"Iymon" so'zi qaysi fe'ldan olingan?
Bu fe'lni 2 ta predlog bilan kelishiga dalil ayting.
آمَنَ - يُؤْمِنُ - إِيمَانٌ
آمَنْتُ بِاللهِ...
Yusuf 17-oyat - بِمُؤْمِنٍ لَّنَا
Imom Moturidiyning to'liq ismlarini ayting
Abu Mansur Muhammad ibn Muahammad ibn Mahmud al-Hanafiy al-Moturidiy as-Samarqandiy
Rukn so'zining ma'nosi va uning turlarini izohlab bering
Rukn - tom ma'noda muayyan narsaning tarkibiy qismi
Asliy va zoida rukn
Iymon qalbning ishi ekaniga hadisdan dalil keltiring
عن أنس رضي الله عنه قال: كان رسول الله الله يكثر أن يقول: يا مُقلّب القلوبِ ثبت قلبي على دينِكَ» فقلت : يا رسول الله ، آمَنَّا بِكَ وبما جئتَ بِهِ فَهَل تخافُ علينا ؟ قال : نعم ، إِنَّ القُلوبَ بِينَ إِصْبُعَيْنِ مِن أصابع اللَّهِ يقلبها كيف شاء »
"...Allohim qalbimni diningda sobit qil..."
Mo'min qachon dindan chiqadi?
qat'iy farz amallarni inkor qilsa, qat'iy harom qilinganni halol deb sanasa
Iymon so'zining lug'aviy tarjimasini ayting (o'zbek va arab tilida)
"tasdiq", rostgo'y deb bilish, bo'ysunish, qabul qilish
الإِيمَانُ فِي اللُّغَةِ التَّصْدِيق، أي إِذْعَانُ حُكْمِ الْمُخْبِرٍ وَقَبُولُهُ وَجَعْلُهُ صَادِقاً
"тасдиқлаш" дир. Яъни, мухбир (хабар берувчи)нинг ҳукмига бўйсуниб, уни қабул қилиш ва мухбирни тўғри сўз деб билишдир
Imom Moturidiy qachon va qayerda tug'ilganlar?
257/871 y.
Samarqandda Moturid qishlog'i (hoz. Jomboy t.)da
1 ta: qalb bilan tasdiqlash
Iymon qalbning ishi ekaniga hadisdan dalil keltiring
عن عبد الله بن مسعود قال: قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى الله عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: لا يَدْخُلُ النَّارَ أحدٌ في قَلْبِهِ مِثْقَالُ حَبَّةٍ خَرْدَلٍ مِنْ إِيمَانٍ، ولا يدخل الجنة أحد في قلبه مِثْقَالُ حَبَّةٍ خَرْدَلٍ مِنْ كِبْرِيَاء .
Kimning qalbida xantal urug'i miqdoricha iymon bo'lsa do'zaxga kirmaydi. Kimning qalbida xantal urug'i miqdoricha kibr bo'lsa jannatga kirmaydi
Moturidiya ta'limotida iymon ruknlari (mo'min bo'lish shartlarini sanang)
tasdiq (asliy) + iqror (zoida) = mo'min
Iymonga istilohiy ta'rif bering
الإيمَانُ فِي الشَّرْعِ هُوَ التَّصْدِيقُ بِمَا جَاءَ بِهِ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ تَعَالَى
Набий (с.а.в.)нинг Аллоҳ таоло ҳузуридан олиб келган нарсасини зарурий билиш жиҳатидан қалб "тасдиқлаш" дир
Imom Moturidiy qanday nomlar bilan e'tirof etiladilar?
Imam al-mutakallimiyn
Ba'zi hanafiy olimlari iymonning zoida rukni deb nimani qo'shishdi?
Nima uchun bu ish asliy rukn deyilmadi?
Til bilan iqror bo'lishni
Agar shart qilinganda:
gapira olmaydigan inson bunga qodir emas, ikroh
Bir kishi tasdiq va iqror qilib, hali amallarni ado qilishga ulgurmay vafot etsa, u kishining hukmi nima?
U mo'min holda vafot qilishiga ijmoi ummat qaror qilgan
Ash'ariya va Mu'tazilalar ta'limotida iymon ruknlari (mo'min bo'lish shartlarini sanang)
Ash'ariya: tasdiq (asliy) + iqror (asliy) + amal (zoida) = mo'min
Agar amalni tark qilsa = dindan chiqmaydi (moturidiylikdagi kabi) bu oradagi lafziy ixtilof
Mu'tazila: tasdiq (asliy) + iqror (asliy) + amal (asliy) = mo'min
Agar amalni tark etsa = ikki manzil o'rtasida (bu dunyoda)
Tasdiq va inkor o'rtasida nima bor?
Imom Moturidiyning ustozlari haqida ma'lumot bering
Шайх Абу Бакр Аҳмад ибн Исҳоқ ал-Жузжоний (ваф. 200/816 में.)
Абу Сулаймон Мусо ибн Сулаймон ал-Жузжоний (ваф. 200/816 й.)
Имом Абу Абдуллох Муҳаммад ибн ал-Ҳасан Шайбоний (ваф. 189/805 й.)
Имом Аъзам Абу Ҳанифа Нуъмон ибн Собит Куфий (699-767)
Amallar iymonning rukniga kiradimi? Nima uchun?
Amallar iymonning rukni hisoblanmaydi. Chunki iymon qalbning ishi. Agar amal ruknga kirganida hamma iymondan chiqib ketgan bo'lardi
Qur'onda iymon va amal ko'p o'rinlarda birga keladi. Izoh bering
"atf" - bog'lovchi
Atf bog'lanilayotgan tushunchalarning har-xilligini va bog'lanuvchining bog'lanish tarkibiga kirmasligini talab qiladi
Xavorijlar ta'limotida iymon ruknlari (mo'min bo'lish shartlarini sanang)
tasdiq (asliy) + iqror (asliy) + amal (asliy) = mo'min
Agar amal tark qilinsa = kofir (takfir masalasi)
Qaysi oqim iymonni ma'rifat deb biladi?
Jahmiya
"Kitob at-tavhid"
"Ta'vilot ahl as-sunna"
Iymon qalbning ishi ekaniga Qur'ondan dalil keltiring
. أُولَئِكَ كَتَبَ فِي قُلُوبِهِمُ الْإِيمَانَ - Мужодала сураси, 22-оят
وَقَلْبُهُ مُطْمَئِنٌ بِالْإِيمَانِ - Наҳл сураси, 106-оят
وَلَمْ تُؤْمِن قُلُوبُهُمْ - Моида сураси, 41-оят
وَلَمَّا يَدْخُلِ الْإِيمَانُ فِي قُلُوبِكُمْ - Хужурот сураси, 14-оят
Amal iymon uchun kerakmi yoki iymon amal uchunmi?
Dalil keltiring
iymon amallarning to'g'ri bo'lishi uchun shart qilinadi
Dalil: Niso 124
Jahmiylar va Karromiylar ta'limotida iymon ruknlari (mo'min bo'lish shartlarini sanang)
faqat til
Dalillari - hadis
Raddiya - Moida 41