Auditning asosiy maqsadi-
tashkilotning moliyaviy hisoboti barcha muhim jihatlar bo‘yicha to‘g‘rituzilganligi va amaldagi qonunchilikka mos kelishi to‘g‘risida auditor tomonidan xolis fikr bildirishdir.
Auditning asosiy vazifalari nechta
4
… - Aktivlar, majburiyatlar va xususiy kapitalninghisobotda to‘g‘ri aks ettirilganligini tekshirish
ishonchlilikni tasdiqlash
… - Xo‘jalik operatsiyalarining O‘zbekistonRespublikasining "Auditorlik faoliyati to‘g‘risida"gi qonuni va BHMS (Buxgalteriya hisobining milliy standartlari) yoki MHXSga (Moliyaviyhisobotning xalqaro standartlari) mosligini nazorat qilish.
Qonunchilikka muvofiqlik
Moliyaviy natijalarni buzib ko‘rsatuvchi qasddanqilingan yoki ehtiyotsizlik tufayli yo‘l qo‘yilgan xatolarni topish.
Xatoliklarni aniqlash
…- Ichki nazorat tizimidagi kamchiliklarni bartaraf etishbo‘yicha maslahatlar ishlab chiqish
Tavsiyalar berish
tekshirishning asosiy usullari nechta?
4
xatolarni bartaraf etish yollari nechtaa?
3
Agar mijozxatolarni tuzatishdan bosh tortsa
auditor "salbiy xulosa" yoki "fikrbildirishdan voz kechish" huquqiga ega
+200
200
-300
-300
testni kim tuzgan
Gulziyo
Bank katta foyda ko‘rsatgan, lekin auditor aniqladiki, ba’zi kreditlar bo‘yicha foizlar real to‘lanmagan bo‘lsa ham daromad sifatida yozilgan.
Bu qanchalik xavfli va auditor nima qiladi
Bu “sun’iy daromad” (overstatement). Auditor daromadni kamaytiradi, chunki olinmagan foiz — daromad emas. Bank foydasi aslida pastroq.
Bir xodim kredit berish, tasdiqlash va hisobga olish jarayonining hammasida ishtirok etadi.
Bu nimaga olib kelishi mumkin
Firibgarlik xavfi juda yuqori. Auditor bu holatni ichki nazoratning jiddiy buzilishi deb baholaydi va vazifalarni ajratishni tavsiya qiladi.
Bankda depozitlar keskin oshgan. Auditor tekshirganda, ayrim depozitlar aslida bankning o‘ziga tegishli “bog‘liq shaxslar” orqali qo‘yilganini ko‘rdi.
Bu nimani anglatadi?
Bank likvidlikni sun’iy ko‘rsatmoqda. Bu riskli signal — auditor buni alohida ochiqlashni talab qiladi.
+400
+400
Bankda 1 ta yirik mijoz kreditini to‘lay olmayapti. Lekin u kredit “faol” kreditlar ichida ko‘rinadi, muammoli kreditlar ro‘yxatida yo‘q.
Bu nimani anglatishi mumkin va auditor nimani tekshiradi?
Kredit ataylab “reestrukturizatsiya” yoki “roll-over” qilib yashirilgan bo‘lishi mumkin. Auditor kredit shartlarini, to‘lov tarixini va qayta tasniflash asosini tekshiradi.
Bir filialda kun oxirida katta summa kirim-chiqim bo‘lgan, lekin mijozlar soni juda kam.
Bu nimadan shubha uyg‘otadi?
Bu “sun’iy operatsiya” yoki “window dressing” bo‘lishi mumkin. Auditor tranzaksiyalarni tekshiradi: bir xil summa aylantirilganmi yoki ichki pul o‘tkazmalarimi
-400
-400
Auditor faqat bank tizimidagi ma’lumotlarga tayanib xulosa chiqarmoqchi.
Bu yetarlimi?
Yo‘q. Mustaqil tasdiq kerak: tashqi banklar, mijozlar, kontragentlardan confirmation olinadi. Faqat ichki tizim yetarli emas.
Bir qishloqda hamma odamlar har kuni yolg‘on gapiradi.
Bir sayyoh kelib:
— “Bu yerda hamma yolg‘on gapiradimi?” deb so‘radi.
Hamma: “Ha!” dedi.
Sayyoh adashdimi?
Ha 😄 chunki agar hamma yolg‘onchi bo‘lsa, “ha” ham yolg‘on bo‘lishi kerak.
Bir hacker dunyoni boshqarayotgan tizim aslida yolg‘on ekanini bilib qoladi.
qaysi film
the matrix
Bir odam sahnada “mo‘jiza” ko‘rsatadi, lekin har safar chiqishdan oldin u o‘zining nusxasini yaratadi.
the prestige
0
0
kassa turlari
kirim,chiqim,kechki,sayyor,universal