Экстремизм жана терроризм
Экстремизм деген эмне?
Бул коомдо кабыл алынган ченемдерди четке кагып, чектен чыккан көз караштарды колдоо жана зомбулук жолу менен өз максаттарына жетүүгө умтулуу.
Санариптик коопсуздук деген эмне?
Бул интернеттеги же санариптик чөйрөдөгү жеке маалыматтарды, түзүлүштөрдү (телефон, компьютер) жана колдонуучунун купуялуулугун ар кандай коркунучтардан (вирус, хакерлер, алдамчылык) коргоо чараларынын жыйындысы.
Товар деген эмне?
Адамдын керектөөсүн канааттандыруу үчүн чыгарылган жана сатууга арналган эмгектин жыйынтыгы.
Экономика деген эмне?
Экономика — бул адамдардын чексиз муктаждыктарын чектелген ресурстардын жардамы менен канааттандырууга багытталган чарба жүргүзүү ишмердүүлүгү.
Салык деген эмне?
Салык — бул мамлекеттин өз функцияларын (билим берүү, медицина, коопсуздук ж.б.) аткаруусу үчүн жарандардан жана ишканалардан милдеттүү түрдө алынуучу акчалай төлөм.
Терроризмдин негизги максаты эмне?
Калкты коркутуу (үрөй учуруу), коомдо башаламандык түзүү жана бийликке басым жасоо аркылуу өзүнүн саясий же башка кызыкчылыктарын ишке ашыруу.
Кибербуллинг деген эмне?
Кибербуллинг — бул интернетте бирөөнү басынтуу, коркутуу же шылдыңдоо.
Товардын баасы негизинен эмнеден көз каранды?
Аны жасоого кеткен чыгымдардан (өздүк нарк) жана суроо-талаптан.
Муктаждык деген эмне?
Муктаждык — бул адамдын жашоосу жана өнүгүүсү үчүн зарыл болгон нерселерге болгон муктаждыгы.
Мамлекеттик бюджет дегенди кандай түшүнөсүз?
Бул мамлекеттин белгилүү бир убакытка (көбүнчө бир жылга) карата түзүлгөн кирешелеринин жана чыгашаларынын планы.
Экстремисттик жана террористтик аракеттердин ортосунда кандай байланыш бар?
Экстремизм — бул ашынган көз караштар (идеялар), ал эми терроризм — ошол идеяларды ишке ашыруу үчүн жасалган зордук-зомбулук аракеттери.
Кибербуллингке кабылсаңыз эмне кылуу керек?
Жооп кайтарбаңыз, ал адамды "блокко" салыңыз, далил катары скриншот жасап алыңыз жана сөзсүз түрдө ата-энеге же мугалимге кабарлаңыз.
"Бартер" деген эмне жана анын товар айлануудагы ролу кандай?
Бартер — бул акчасыз эле бир товарды экинчи товарга алмашуу. Мисалы, бир мүшөк буудайды бир койго алмашуу. Бул сооданын эң байыркы түрү.
Муктаждыктын үч түрүн айтып бер?
Материалдык: тамак-аш, кийим, турак-жай.
Социалдык: баарлашуу, дос күтүү, эмгек кылуу.
Рухий: билим алуу, искусство, маданият.
Салыктардын кандай негизги эки түрү бар?
1. Түз салыктар — кирешеден же мүлктөн түздөн-түз алынат (мисалы, киреше салыгы). 2. Кыйыр салыктар — товардын же кызматтын баасына кошулат (мисалы, кошумча нарк салыгы - КНС).
Эмне үчүн жаштар экстремисттик топтордун азгырыгына бат кабылышы мүмкүн?
Жаштардын жашоо тажрыйбасынын аздыгы, интернеттеги жалган маалыматтарга ишенүүсү жана тез байыгысы келген же "адилеттүүлүк орнотом" деген сезимдери үчүн.
Смартфонго же компьютерге антивирус программасын орнотуунун максаты эмне?
Түзмөктү зыяндуу программалардан (вирустардан) коргоо жана маалыматтардын өчүрүлүп же уурдалып кетүүсүн алдын алуу.
Экономикалык жана экономикалык эмес (эркин) жыргалчылыктардын айырмасы эмнеде?
Экономикалык жыргалчылыктар: Чектелүү санда болот, аларды алуу үчүн эмгек же акча жумшалат (машина, тамак-аш, интернет).
Эркин жыргалчылыктар: Жаратылышта даяр түрдө жана чексиз санда кездешет, алар үчүн акы төлөнбөйт (аба, күндүн нуру, деңиз суусу).
Товар менен кызмат көрсөтүүнүн айырмасы эмнеде?
Товар — бул сатуу же алмашуу үчүн өндүрүлгөн конкреттүү буюм (мисалы: нан, китеп, телефон).
Кызмат көрсөтүү — бул башка адамдын муктаждыгын кандыруу үчүн жасалган иш-аракет (мисалы: чач кыркуу, дарылоо, билим берүү).
Эмне үчүн ар бир жаран салык төлөшү керек?
Салыктар — бул коомдун өнүгүүсүнө кошулган салым. Алар аркылуу мектептер салынат, мугалимдер менен дарыгерлерге айлык берилет, жолдор оңдолот жана өлкөнүн коопсуздугу камсыз кылат.
Эмне үчүн билим алуу экстремизмге каршы эң жакшы курал болуп саналат?
Билимдүү адам маалыматты талдай алат, жалган убадалар менен чындыкты айырмалай билет жана өзүнүн келечегине жоопкерчилик менен карайт.
Кайсы маалыматтарды интернетке ачык жарыялоого болбойт?
Үй дарегин, телефон номурду, мектептин номурун, ата-энесинин жумушун жана паспорттук маалыматтарды.
Кызмат көрсөтүүлөрдүн кандай түрлөрү бар?
Материалдык кызматтар: Буюмдар менен байланыштуу (техника оңдоо, жүк ташуу, тигүүчүлүк).
Социалдык-маданий кызматтар: Адамдын өзүнө багытталган (медицина, билим берүү, театр, туризм).
Ишкердик (бизнес) деген эмне?
Бул пайда табуу максатында, өз тобокелдиги астында жүргүзүлгөн экономикалык ишмердүүлүк.
«Салык төлөө — бул келечекке инвестиция» деген ойду кандай түшүндүрөсүз?
Бүгүн төлөнгөн салыктар эртең биздин балдарыбыздын сапаттуу билим алышына, заманбап ооруканаларда дарылануубузга жана коопсуз чөйрөдө жашообузга шарт түзөт.