Ishonchlilikning asosiy formulasi
Ishonchli roviy maqomiga ega bo'lish uchun qaysi ikki asosiy sifat yig'indisi talab qilinadi?
Adolat va Zabt
Adolatning kognitiv asosi hisoblanib, axborotni to'g'ri yetkazish uchun zarur bo'lgan aqliy sobitlik nima?
Aqli rasolik (Oqillik).
Zabtning kognitiv o'lchami bo'lib, roviyning xotirasi kuchli ekanini ifodalovchi turi qaysi?
Zabt as-Sadr (Xotira quvvati)
"Taoruz al-jarh va at-ta’dil" deganda nima tushuniladi?
Bir roviy haqida ulamolarning ham salbiy (jarh), ham ijobiy (ta’dil) baholari mavjud bo'lishi.
Agar tanqidchilar (jarh qiluvchilar) soni ozchilik bo'lsa, jarh qabul qilinishi uchun birinchi navbatda nima bajarilishi shart?
Jarh sabablari aniq bayon etilgan bo'lishi kerak (Mubham jarh qabul qilinmaydi)
Roviyni qabul qilinadigan (Sahih/Hasan) darajaga ko'taruvchi ijobiy shaxsiy sifatlar majmuasi nima deb ataladi?
Adolat
Shariatga xilof bo'lmagan ijtimoiy urf-odatlar va yaxshi xulqlarga rioya qilish sharti nima deyiladi?
Muruvvat
Eshitgan narsasini xatolarsiz va o'zgarishlarsiz qog'ozga tushirish qanday nomlanadi?
Zabt al-Kitoba (Yozma aniqlik
Jarh (tanqid) qiluvchi va Ta'dil (maqto') qiluvchi muhaddislar soni TENG bo'lsa, qaysi biri ustun olinadi?
Jarh (tanqid) qabul qilinadi.
Muhaddislar nima uchun roviyning kitobdan o'qib berishini xotirasidan aytib berishidan ko'ra xavfsizroq deb bilishgan?
Chunki kitob tashqi ta'sirlardan va inson xotirasi xatolaridan himoyalangan bo'ladi (Fizik saqlash).
Ma’lumotni mukammal egallash, saqlash va istalgan vaqtda nuqsonlarsiz qayta ayta olish malakasi nima deyiladi?
Zabt
Katta gunohlardan tiyilish va kichik gunohlarda bardavom bo'lmaslik (fosiq bo'lmaslik) sifati nima?
Taqvo
Roviyning hadislarini boshqa siqa (ishonchli) ulamolar rivoyatlari bilan solishtirish jarayoni nima deyiladi?
Muvofiqlikni tekshirish
Shayx o'zidan hadis naql qilgan talabasini "menga yolg'on gapiryapti" deb inkor etsa, natija qanday bo'ladi?
Hukm: RAD ETILADI.
Bir muhaddisning ayni bir roviy haqida ikki xil (ziddiyatli) hukmi bo'lsa, birinchi bo'lib qaysi usul qo'llaniladi?
Jamlash (Sintez) — ikki hukm orasini muvofiqlashtirishga harakat qilinadi.
Adolatli ulamolarning biror roviy haqida "u adolatli" deb guvohlik berishi metodologiyada qanday nomlanadi?
Tazkiya
Nima uchun balog'atga yetmagan bolalar "adolatli" deb baholanmaydi?
Chunki ular shar'an javobgar hisoblanmaydilar.
Imom Buxoriyning Bag'dodda 100 ta hadis bilan sinalishi metodologiyada qanday audit usuliga misol bo'ladi?
Jonli imtihon
Agar Shayx ikkilanib, "uni tanimayman" yoki "eslay olmayapman" desa, hadis qabul qilinadimi?
Ha, hukm: QABUL QILINADI.
Abu Hanifa yoki Imom Molik kabi "nishon mutlaq ustoz"larga nisbatan bildirilgan ayrim jarhlar nima uchun inobatga olinmaydi?
Chunki ular hamma tarafidan e'tirof etilgan buyuk shaxslardir (ularga nisbatan jarh metodologiyaga zid bo'lishi mumkin).
Xatib Bag‘dodiyning fikricha, qanday roviylar boshqa kishining tazkiyasiga (guvohligiga) muhtoj emas?
Adolati va siqaligi (ishonchliligi) ahli ilm orasida mashhur bo'lgan muhaddislar
G'ayridinlarning (musulmon bo'lmaganlarning) rivoyati bo'yicha asosiy qoida qanday?
Ularning rivoyati e'tiborga olinmaydi (rivoyat vaqtida musulmon bo'lishi shart).
Zabt as-Sadr (yoddan aytib beruvchilar) uchun eng qat'iy va majburiy shart nima?
Eshitgan rivoyatini xohlagan vaqtida aynan (so'zma-so'z yoki ma'nan nuqsonsiz) aytib bera olish malakasi.
Fosiq kishi hadis to'qishdan tavba qilsa, uning rivoyati qabul qilinadimi?
Yo'q, hadis to'quvchiniki tavbadan keyin ham rad etiladi (fosiqniki esa tavba bilan qabul qilinishi mumkin).
"Kishining yurtdoshlari uni bilguvchiroqdir" degan qoida ziddiyatlarni hal qilishda nima uchun muhim?
Chunki vatandoshlar roviyning botindagi ayb-nuqsonlarini (yashirin illatlarni) boshqalarga qaraganda yaxshiroq biladilar.