Ish haqi va motivatsiya

IQ

100

Malayziyada “Sen qayerga ketyapsan?” deyishadi, bu savolga “Aylangani” deb javob  berishadi. Yevrey “Sizga tinchlik” desa, fors “Quvnoq bo’l” deydi, Grenlandiyaliklar esa “Yaxshi  ob-havo” deyishadi. Biz bunday holatda nima deymiz?

Assalomu Alaykum-Vaalaykum Assalom

200

Diqqatni jamlaydigan savol. Leonardo Da Vinchi chizgan Florensiyalik bir  savdogarning xotinini suratida u ayol chap qo’lida nimani ushlab turibdi?

Javob: o’ng qo’lini ;)

300

Qaysi 5 harfli so'z ichida o'nlab harflar bor?

Javob: ,,Pochta" qutisi ( ichida ko'p xatlar).

400

Quyidagi ketma-ketlikda ? o'rniga qaysi raqam keladi? 1 = 3 2 = 3 3 = 5 4 = 4 5 = 4 6 = 3 7 = 5 8 = 5 9 = 4 10 = ?

Javob: 3 (Tushuntirish: Har bir raqamning inglizcha yozilishidagi harflar soni: one=3, two=3, three=5, four=4, five=4, six=3, seven=5, eight=5, nine=4, ten=3)

500

Agar: 2+3=10 7+2=63 6+5=66 8+4=96 Bo‘lsa, 9 + 7 = ?

Javob :  144. 

Qonuniyat: Ikki sonni qo‘shib, chiqqan yig‘indini birinchi songa ko‘paytirish kerak. (9+7)×9=16×9=144

Zakovat

100

Maksim Gorkiyning shunday gapi bor: ,,Bu insoniyat tomonidan yaratilgan barcha mo'jizalar ichida eng buyuk mo'jizadir" Savol: U nimaga shunday yuqori baho bergan?

Kitob

200

Bu siz bilan bizga juda yaxshi tanish bo'lgan so'z arab tilidan olingan bo'lib, nozik fahm, yaxshi fikrlash degan ma'nolarni bildiradi. Bu qanday so'z?

Zakovat

300

L.N. Tolstoy aytgan:  ,,Maishiy turmushga bag'ishlangan barcha asarlarda voqealar rivojlanib borib u bilan tugaydi. Ammo hayotda esa hamma voqealar undan keyin boshlanadi"  Tolstoy nimani nazarda tutgan?

To'y

400

XIV asrda Florensiyada BUNI savdoda ishlatgan har bir odam ,,sharqqa bosh egish" aybi bilan jazoga tortilishi mumkin edi. Hozirda esa bu deyarli hamma joyda bir shaklda qo`llaniladi bir hudud nomi bilan ataluvchi BU narsa o'sha hududda boshqacha tarzda qo'llaniladi. BU nima?

ARAB raqamlari

500

Kalamushlar bilasiz har doim insonga zarar yetkazib kelgan. Lekin yaqinda  Tanzaniyada ushbu hayvonlarga yangi bir vazifani o’rgatishdi va ular o’z ishlarini juda yaxshi  bajara olishlari mumkinligini isbotlashmoqda va inson kasbdoshlaridan farqli o’laroq hattoki bir  marta ham xato qilishmayapti. Ularni qaysi kasbga o’rgatishgan?

Sapyor

Fan 1

100

208-modda. Ishlanmaydigan bayram kunlari

Quyidagi kunlar ishlanmaydigan bayram kunlaridir:

1-yanvar — Yangi yil;

8-mart — Xotin-qizlar kuni;

21-mart — Navroʻz bayrami;

9-may — Xotira va qadrlash kuni;

1-sentabr — Mustaqillik kuni;

1-oktabr — Oʻqituvchi va murabbiylar kuni;

8-dekabr — Oʻzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi kuni;

Roʻza hayit (Iyd al-Fitr) diniy bayramining birinchi kuni;

Qurbon hayit (Iyd al-Adha) diniy bayramining birinchi kuni.

200

gross salary ga ta'rif bering 

Nominal ya'ni soliq bilan hisoblangan ish haqi

300

Motivatsiyani oshirish uchun eng samarali tizim qaysi?

Gibrid tizim. Ya’ni, inflyatsiyadan himoyalangan bazaviy ish haqi + aniq koʻrsatkichlar (KPI) uchun beriladigan choraklik yoki oylik bonuslar.

400

Qurilish brigadasiga devor qurish uchun 30 000 000 so‘m umumiy to‘lov belgilandi. Ish 15 kunda tugatilishi kerak edi, lekin brigada uni 10 kunda tugatdi. To‘lov vaqtga emas, yakunlangan ishga qarab berildi.
Bu qanday ish haqi tizimi?

Akkord ish bay

500

O‘zbekistondagi Yagona tarif setkasi (YTS) xodimlarni o‘sishga undaydimi?

 Ha, agar razryadlar o‘rtasidagi farq sezilarli bo‘lsa. Xodim o‘z malakasini oshirsa (masalan, 8-razryaddan 10-razryadga o‘tsa) va bu uning hamyonida aks etsa, u o‘z ustida ishlashda davom etadi. Aks holda, "bir xil oylik olaman" degan turg‘unlik kayfiyati shakllanadi.

Fan 2

100

Ish haqining tuzilishi qanday bo'ladi

Ish haqi asosiy (bazaviy) va qoʻshimcha (oʻzgaruvchan) qismlardan iborat boʻladi.

200

bonus va premiyalarning bir biridan farqi nimada?

• Bonus – xodimning ish natijasi yoki maqsadga erishishi asosida beriladigan qo‘shimcha mukofot.

• Premiya – xodimni rag‘batlantirish, minnatdorchilik yoki bayram sababli beriladigan qo‘shimcha mukofot.

300

Ish beruvchining aybi bilan bekor turib qolingan vaqt uchun (iqtisodiy, texnologik, texnik yoki tashkiliy sabablarga koʻra ishni vaqtincha toʻxtatib turish) ish haqi qanday to'lanadi?

xodimning oʻrtacha ish haqi miqdorida haq toʻlanadi mehnat kodeksi 266- modda

400

Ish staji, ilmiy darajasi, xodimning natijasi, samaradorligi yoki yutuqlariga bog‘langan rag‘batlantiruvchi to‘lov bu- 

Stimulatsion ish haqi

500

Ishlov beriladigan materialdagi yashirin nuqson tufayli paydo boʻlgan yaroqsiz mahsulot uchun, shuningdek xodimning aybisiz tayyorlangan yaroqsiz mahsulot uchun ishbay ish haqi qanday amalga oshiriladi?

 yaroqsiz mahsulot uchun yaroqli mahsulotlar bilan teng ravishda haq toʻlanadi 

mehnat kodeksi 267

Fan 3

100

Bir xil ish hajmi va mas'uliyatga ega bo'lish o'rtasida turli ish haqi mavjud bo'lganida yuzaga keladigan salbiy holat nima deyiladi?

Demotivatsiya

200

C&B nima?

Compensatsions and benefits 

ish haqi bilan bog'liq barcha narsa bilan shug'ullanish 

300

Kompaniyada ish haqi miqdorini mehnat bozori va raqobat tashkilotlari to'lovlari bilan taqqoslab belgilash usuli qanday?

Benchmarking

400

Korxonada ma’lum davr davomida xodimlarga to‘lanadigan barcha ish haqi va unga tenglashtirilgan to‘lovlar yig‘indisi qanday ataladi?

Ish haqi fondi

500

 "Yashash minimumi" va "Ish haqi" o‘rtasidagi bog‘liqlik qanday bo‘lishi kerak?

Nazariy jihatdan, eng kam ish haqi mamlakatdagi yashash minimumidan yuqori bo‘lishi shart. Agar maosh faqat oziq-ovqatga yetsa, xodimda "o‘zini rivojlantirish" yoki "innovatsion yondashuv" uchun energiya qolmaydi. U faqat tirik qolish haqida o‘ylaydi.