Xarid tizimida etika qoidalari
Ijtimoiy iqtisodiy imtiyozlar
ZAKOVAT
ARALASH
TAKLIF SO'RASH XUJJATLARI
100

Davlat xaridlarida etika qoidalarining asosiy maqsadi nima?

Etika qoidalarining asosiy maqsadi — xarid jarayonining shaffof, adolatli, manfaatlar to‘qnashuvsiz va korrupsiyasiz o‘tishini ta’minlash.

100

Davlat xaridlarida ijtimoiy-iqtisodiy imtiyozlarning asosiy maqsadi nima?

Asosiy maqsad — ijtimoiy jihatdan ahamiyatli sohalarni qo‘llab-quvvatlash, mahalliy ishlab chiqaruvchilarni rag‘batlantirish va iqtisodiy barqarorlikka hissa qo‘shish.

100

Kamerun mamlakatining Mamfe viloyatida xalqlar bir tabiat hodisasini istab xudogayolvorganlarida tunda «mavu» degan raqsni ijro etadilar. Savol Kamerun xalqi nimani Xudodan so'rashgan

yomg'irni

100

Davlat xaridlarining asosiy bosqichlari qaysilar?

(1) Xarid rejasini shakllantirish
(2) E’lon berish
(3) Arizalarni qabul qilish
(4) Takliflarni baholash
(5) G‘olibni aniqlash
(6) Shartnoma tuzish
(7) Amalga oshirilishini nazorat qilish

100

Taklif so‘rash hujjati nima?

Xaridchi tomonidan eng yaxshi taklifni olish uchun yuboriladigan rasmiy hujjat.

200

Manfaatlar to‘qnashuvi deganda nima tushuniladi?

Manfaatlar to‘qnashuvi — mansabdor shaxsning shaxsiy manfaatlari uning xizmat vazifasiga ta’sir qilishi mumkin bo‘lgan holat. Masalan: tenderda qarindoshining firmasini qo‘llab yuborish.

200

Mahalliy ishlab chiqaruvchilarga beriladigan imtiyozlar qanday shakllarda namoyon bo‘ladi?

alohida kvotalar yoki ustunlik ballari berilishi orqali imtiyozlar taqdim etiladi.

200

Lev Nikolayevich Tolstoy unga "Hayvonlar ko‘milgan jonli qabr" deb nom bergan. Bu orqali Tolstoy nimagadir qarshi chiqqan 

Savol.u nimaga qarshi chiqqan?

Inson tanasi.Chunki Tolstoy vegetariyan bo'lgan

200

Tender ishtirokchisining arizasi qaysi sabablar bilan rad etilishi mumkin?

Hujjatlarning to‘liq bo‘lmasligi, talablarga mos kelmasligi, tajriba yoki moliyaviy ko‘rsatkichlarning yetarli emasligi, noqonuniy ma’lumot taqdim etish, yoki korrupsion holatlarga aralashganligi.

200

Hujjatda qaysi bo‘limlar bo‘ladi?

Ma’lumot, texnik talab, narx, baholash mezonlari, muddat va shartlar.

300

Xarid jarayonida sovg‘a yoki pul taklif qilish nimaga olib keladi?

korrupsiyaga

300

Ijtimoiy korxonalar va nogironlar mehnati bilan ishlab chiqarilgan mahsulotlar xarida qanday afzalliklarga ega?

Bu toifadagi korxonalar tenderda bevosita ishtirok etish huquqi, maksimal ustunlik ballari, yoki tanlovdan tashqari to‘g‘ridan-to‘g‘ri shartnoma tuzish kabi imtiyozlarga ega bo‘lishi mumkin.

300

Bu ogohlantirish belgisini AQSHda hamma joyda ham koʻravermaysiz. AQSHning bir hududida bu belgilar oʻrnatiladi 

Savol.Qayerida?

AQSHning Meksika bilan chegara qismidagi trassalarda haydovchi ehtiyot boʻlib hayda, kutilmaganda migrant chiqib qoladi yoʻldan, oilasini yetaklab degan maʼnoda

300

Davlat xaridlarining asosiy maqsadi nima?

Davlat tashkilotlari ehtiyojlarini shaffof, raqobatbardosh va iqtisodiy samarali usulda qondirish hamda byudjet mablag‘larining oqilona sarflanishini ta’minlash.

300

Taklif topshirish muddati nima?

Ishtirokchining taklifini yuborishi kerak bo‘lgan oxirgi sana.

400

Davlat xaridlarida manfaatlar to‘qnashuvini boshqarish mexanizmlari yetarli bo‘lmaganda, qanday institutsional xatarlar yuzaga keladi va ular tizim samaradorligiga qanday ta’sir ko‘rsatadi?

  • tender g‘oliblarining sifati past, narxi yuqori takliflar asosida tanlanishiga,

  • bozorda sog‘lom raqobatning yo‘qolishiga,

  • byudjet mablag‘larining samarasiz sarflanishiga

400

Davlat xaridlarida ekologik (yashil) imtiyozlar qaysi maqsadga xizmat qiladi?

Ekologik imtiyozlar tabiatga zarar keltirmaydigan, energiya tejamkor yoki qayta ishlangan materiallardan tayyorlangan mahsulotlarni tanlash orqali barqaror rivojlanishni qo‘llab-quvvatlashga xizmat qiladi.

400

Bu ro‘yxatda it birinchi o‘rinni egallaydi. Ot esa ushbu ro‘yxatda oxirgi o‘rinlardan birida turadi 

 Diqqat savol: Bu qanday ro‘yxat bo‘lishi mumkin?

Xonakilashtirilgan hayvonlar ro‘yxati (Inson tomonidan it birinchi bo‘lib xonakilashtirilgan, ot esa deyarli oxirgi xonakilashtirilgan hayvon hisoblanadi)

400

Davlat xaridlarida qaysi tamoyillar eng muhim hisoblanadi?

Shaffoflik, raqobatbardoshlik, tenglik, adolatlilik, manfaatlar to‘qnashuvining oldini olish va byudjet intizomiga rioya qilish tamoyillari.

400

Baholash mezonlari nima uchun kerak?

Eng yaxshi mahsulot yoki xizmatni shaffof tanlash uchun.

500

Davlat xaridlarida etik tamoyillarning buzilishi iqtisodiy natijalarga qanchalik ta’sir qiladi?

Etika buzilishi tizimli korrupsiya shakllanishiga, investitsion muhitning yomonlashishiga, davlat qarzining oshishiga va iqtisodiy o‘sish sur’atining pasayishiga olib keladi

500

Ijtimoiy-iqtisodiy imtiyozlar raqobatga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkinmi? Agar ha bo‘lsa, qanday holatlarda?

Ha, imtiyozlar haddan tashqari keng qo‘llansa, ba’zi ishtirokchilar uchun ortiqcha ustunlik yaratiladi, bu esa raqobatning pasayishi, baholarning sun’iy oshishi va tender natijalarining samarasiz bo‘lishiga olib kelishi mumkin.

500

Ular o‘zlarini «Ni Malagasi» deb atashadi. Aynan mana shu so‘zdan ularning frantsuzcha atalishi «malagasilar» kelib chiqqan 

Diqqat savol: U qaysi xalq?

Madagaskarliklar

500

Davlat xaridlarida shartnoma tuzilgandan keyin bajarilishi qanday nazorat qilinadi?

Monitoring orqali: bajarilayotgan ishlar sifati, muddatlarga rioya etilishi, mablag‘larning maqsadli sarflanishi, texnik shartlarga moslik va hisobotlarning vaqtida topshirilishi ustidan nazorat olib boriladi.

500

Hujjatga rioya qilinmasa nima bo‘ladi?

Taklif rad etilishi yoki tender bekor qilinishi mumkin.