dieren
banaan
schrikkeljaar
Australië
ijzer
100

wat is het snelste landdier ter wereld?

jachtluipaard

100

Welke kleur heeft een rijpe banaan meestal?

  • A) Blauw
  • B) Geel
  • C) Rood
  • D) Paars

Antwoord: B) Geel

100

Hoeveel dagen heeft de maand februari in een schrikkeljaar?

  • A) 28 dagen
  • B) 30 dagen
  • C) 29 dagen
  • D) 31 dagen

  • C) 29 dagen

100

wat is de hoofdstad van Australië?

  • A) Sydney
  • B) Melbourne
  • C) Canberra
  • D) Brisbane

: C) Canberra

100

Welk chemisch element heeft het symbool 'Fe' in het periodiek systeem?

  • A) Fosfor
  • B) Fluor
  • C) IJzer
  • D) Goud

C) IJzer

200

Welk dier heeft de hoogste bloeddruk ter wereld om bloed naar zijn hersenen te kunnen pompen?


  • A) De blauwe vinvis
  • B) De giraffe
  • C) De jachtluipaard
  • D) De Afrikaanse olifan

 

B) De giraffe (De bloeddruk is ongeveer twee keer zo hoog als die van een mens om het bloed metershoog te pompen). 




200

Vanuit botanisch (plantkundig) oogpunt valt de banaan onder een verrassende categorie. Wat is een banaan officieel?

  • A) Een bes
  • B) Een peulvrucht
  • C) Een steenvrucht
  • D) Een schijnvrucht


 A) Een bes (Botanisch gezien is de banaan een vlezige vrucht met zaden erin, wat voldoet aan de definitie van een bes).



200

De Gregoriaanse kalender bepaalt of een jaar een schrikkeljaar is. Welk van de volgende eeuwjaren was, volgens deze specifieke regels, géén schrikkeljaar?

  • A) 1600
  • B) 1900
  • C) 2000
  • D) 2400


 B) 1900 (Eeuwjaren zijn alleen een schrikkeljaar als ze deelbaar zijn door 400. Dus 1600 en 2000 waren dat wel, maar 1900 niet).



200

Waarom is Canberra in 1908 specifiek gekozen als de locatie voor de hoofdstad van Australië?

  • A) Het was destijds de grootste en meest welvarende stad van het land
  • B) Als compromis om de felle rivaliteit tussen Sydney en Melbourne te sussen
  • C) Vanwege de strategische ligging aan een diepe zeehaven voor de marine
  • D) Omdat de koning van Groot-Brittannië daar een groot landgoed bezat


B) Als compromis om de felle rivaliteit tussen Sydney en Melbourne te sussen (Sydney en Melbourne konden het niet eens worden over wie de hoofdstad mocht worden. Er werd besloten een compleet nieuwe stad te bouwen, op minstens 100 mijl afstand van Sydney).



200

IJzer (Fe) speelt een unieke en destructieve rol in de levenscyclus van zware sterren. Wat gebeurt er in de kern van een ster zodra deze ijzer begint te fuseren?

  • A) De ster krimpt onmiddellijk tot een stabiele witte dwerg
  • B) De fusie stopt energie op te leveren en kost juist energie, wat leidt tot een catastrofale supernova
  • C) De ster verandert in een gasplaneet omdat ijzergas lichter is dan helium
  • D) De kern wordt vloeibaar waardoor de ster miljoenen jaren lang stabiel blijft branden


 B) De fusie stopt energie op te leveren en kost juist energie, wat leidt tot een catastrofale supernova (IJzer heeft een van de meest efficiënt gebonden atoomkernen. Fusie van ijzer levert geen energie meer op, waardoor de tegendruk wegvalt en de ster onder zijn eigen zwaartekracht implodeert).



300

Hoe ademen schildpadden hoofdzakelijk tijdens hun winterslaap onder water?

  • A) Via hun huid
  • B) Via hun cloaca (hun achterste)
  • C) Via kleine kieuwen achter hun oren
  • D) Ze ademen helemaal niet en slaan zuurstof op in hun schild

B) Via hun cloaca (Dit proces heet cloacale ademhaling, waarbij ze zuurstof rechtstreeks uit het water filteren via bloedvaten in hun achterste).

300

Vrijwel alle bananen die we in de supermarkt kopen behoren tot dezelfde genetische kloon. Welk bananenras is dit?

  • A) Gros Michel
  • B) Cavendish
  • C) Lady Finger
  • D) Red Dacca


B) Cavendish (Dit ras domineert de wereldmarkt, nadat de 'Gros Michel' in de vorige eeuw bijna volledig werd uitgeroeid door een schimmel)

300

Waarom duurt een astronomisch zonnejaar (een siderisch jaar) niet exact 365,25 dagen, waardoor we onze schrikkelkalender soms nog extra moeten corrigeren?

  • A) Door de aantrekkingskracht van de maan die de aarde afremt
  • B) Omdat de omloopbaan van de aarde een perfecte cirkel is geworden
  • C) Het duurt ongeveer 365,2422 dagen, waardoor de extra dag per 4 jaar net iets te veel correctie is
  • D) Omdat de aarde elk jaar een fractie dichter bij de zon komt te staan


C) Het duurt ongeveer 365,2422 dagen (Omdat 0,25 dagen net iets te veel is, lopen we zonder de 'eeuwjaar-regel' elke 400 jaar ongeveer 3 dagen voor op de zon).

300

Canberra is een volledig geplande stad. Welke Amerikaanse architecten wonnen in 1912 de internationale ontwerpwedstrijd voor de bouw van deze hoofdstad?

  • A) Frank Lloyd Wright en Marion Mahony Wright
  • B) Walter Burley Griffin en Marion Mahony Griffin
  • C) Louis Sullivan en Dankmar Adler
  • D) William Le Baron Jenney en Daniel Burnham

B) Walter Burley Griffin en Marion Mahony Griffin (Hun geometrische ontwerp met cirkels, zeshoeken en een groot centraal kunstmatig meer werd gekozen. Het meer in Canberra is naar Walter vernoemd: Lake Burley Griffin)

300


 Wetenschap & Chemie

  • Vraag: Wat is het chemische symbool voor ijzer in het Periodiek Systeem?
    • A) Ir
    • B) Fe
    • C) Iz


B) Fe (afgeleid van het Latijnse woord ferrum).


400

Welk uniek kenmerk bezit de goudvis dat bijna geen enkel ander gewerveld dier heeft?

  • A) Ze kunnen alcohol produceren om te overleven in bevroren water
  • B) Ze hebben een fotografisch geheugen van wel tien jaar
  • C) Ze kunnen hun eigen hartslag volledig stopzetten voor drie dagen
  • D) Ze zien uitsluitend infrarood licht

A) Ze kunnen alcohol produceren om te overleven in bevroren water (Bij zuurstoftekort schakelen ze over op een metabolisme dat koolhydraten omzet in ethanol).

400

Waarom groeien bananen eigenlijk krom naar boven toe?

  • A) Door de windrichting in tropische gebieden
  • B) Door negatieve gravitropie (ze groeien tegen de zwaartekracht in, naar het licht toe)
  • C) Omdat de onderkant van de vrucht sneller groeit dan de bovenkant
  • D) Door de druk van de bladeren die boven de tros hangen


B) Door negatieve gravitropie (De vruchten groeien eerst naar beneden, maar keren zich daarna tegen de zwaartekracht in om naar het zonlicht toe te groeien)

400

In welk historisch jaar had de maand februari in Zweden door een unieke kalenderwijziging uitzonderlijk 30 dagen?

  • A) 1712
  • B) 1582
  • C) 1804
  • D) 1923


A) 1712 (Zweden wilde langzaam overstappen van de Juliaanse naar de Gregoriaanse kalender door schrikkeldagen over te slaan. Dit ging mis, waarna ze in 1712 twee schrikkeldagen toevoegden om weer gelijk te lopen).



400

Canberra ligt niet in een gewone Australische staat, maar in een speciaal territorium. Welk territorium is dit, en welke enclave hoort hier administratief ook bij voor de toegang tot zee?

  • A) Northern Territory en Darwin
  • B) Jervis Bay Territory en Tasmanie
  • C) Australian Capital Territory en Jervis Bay Territory
  • D) Coral Sea Islands en Norfolk Island


C) Australian Capital Territory en Jervis Bay Territory (De federale overheid wilde dat de hoofdstad toegang had op een eigen haven aan zee. Daarom werd in 1915 het Jervis Bay Territory gesticht, dat nog steeds vanuit Canberra wordt bestuurd)

400

Vraag: Welke proteïne in onze rode bloedcellen heeft ijzer nodig om zuurstof door ons lichaam te transporteren?

  • A) Hemoglobine
  • B) Insuline
  • C) Collageen


: A) Hemoglobine.

500

Wat is er zo bijzonder aan het bloed van de degenkrab?

  • A) Het is goudkleurig en bevat vloeibaar ijzer
  • B) Het is gifgroen en kan bacteriën direct elektrocuteren
  • C) Het is blauw en stolt direct zodra het in contact komt met schadelijke bacteriën
  • D) Het bevat geen cellen maar bestaat volledig uit puur water en eiwitten

C) Het is blauw en stolt direct zodra het in contact komt met schadelijke bacteriën (Dit unieke bloed wordt in de medische wereld intensief gebruikt om injectienaalden en medicijnen te testen op bacteriën).

500

Wat is de biologische reden dat de commerciële bananenplanten die wij eten zichzelf niet via zaadjes kunnen voortplanten?

  • A) Ze zijn kunstmatig gesteriliseerd met straling
  • B) Ze zijn triploïde (ze hebben drie sets chromosomen in plaats van twee)
  • C) Ze bloeien pas na vijftig jaar voor de allereerste keer
  • D) De planten hebben alleen vrouwelijke bloemen gekregen door kruising

B) Ze zijn triploïde (Omdat ze drie sets chromosomen hebben, kunnen ze geen normale zaadjes ontwikkelen. Nieuwe planten moeten daarom handmatig worden gestekt).





500

Bij de invoering van de Juliaanse kalender door Julius Caesar begon de traditie van de schrikkeldag. Welke dag in februari werd destijds officieel verdubbeld volgens de Romeinse telling?

  • A) 28 februari
  • B) 24 februari
  • C) 1 februari
  • D) 15 februari


: B) 24 februari (De Romeinen telden achteruit vanaf 1 maart. De zesde dag voor maart—ante diem sextum Kalendas Martias—werd in een schrikkeljaar verdubbeld, wat historisch gezien overeenkomt met 24 februari).

500

Wat betekent het woord 'Canberra' zeer waarschijnlijk in de taal van de oorspronkelijke inheemse Ngunnawal-bevolking?

  • A) Ontmoetingsplaats
  • B) Land van de kangoeroes
  • C) Koude wind uit de bergen
  • D) Heilige rivier


: A) Ontmoetingsplaats (Het is afgeleid van het inheemse woord 'Kamberra' of 'Canberry', wat verwijst naar de ontmoetingsplaatsen die de Aboriginals al duizenden jaren in deze vallei gebruikten).





500

Vraag: Welk iconisch monument in Parijs bestaat volledig uit smeedijzer?

  • A) De Arc de Triomphe
  • B) Het Louvre
  • C) De Eiffeltoren



C) De Eiffeltoren