mavzu boyicha
logistik boshqaruv 3 xil ko'rinishda bo'ladi.Ular qaysilar?
2)markazlashmagan boshqaruv
3)aralash boshqaruv
omborda tovar-moddiy zaxiralarini samarali boshqarish va ular bilanbog'liq xarajatlarni nazorat qilish jarayoni nima deyiladi?
zaxira logistikasi
Moddiy, axborot va moliyaviy oqimlarni rejalashtirish, muvofiqlashtirish va nazorat qilish orqali xarajatlarni kamaytirish va yetkazib berish samaradorligini maksimal darajada oshirish tizimi.
Logistika
Korxonada logistik boshqaruv tizimi noto‘g‘ri tashkil qilinganida, yetkazib berish muddatlari kechikadi. Siz menejer sifatida muammoni aniqlash va oldini olish uchun qaysi jarayonlarni tahlil qilasiz?
Ta’minot zanjirini tekshirish (yetkazib beruvchilar, transport)
Ombor va zaxira boshqaruvi
Buyurtmalarni qabul qilish va ishlab chiqarish jarayonini sinxronlash
KPIlar va monitoring tizimini ko‘rib chiqish
G I T O K I L A S
LOGISTIKA
Nazorat jarayoni qanday maqsadlarga ega?
1)strategik maqsadlar
2)taktik maqsadlar
3)o'lchov birliklari
4)axborotni qiyoslash
5)qaroq qabul qilish
ombor logistikasi 4 xil korinishda bo'ladi.Ular qaysilar?
1) ishlab chiqarish omborlari
2)taqsimlash (distribyutorlik) omborlari
3) tijorat ( savdo) omborlari
4)sovuq ( maxsus ) omborlar
Xomashyo manbaidan yakuniy iste’molchigacha bo‘lgan barcha jarayonlarni o‘z ichiga olgan, yetkazib berish, ishlab chiqarish va taqsimot jarayonlarini birlashtiruvchi kompleks tizim
Ta’minot zanjiri (Supply Chain)
Agar kompaniya bir nechta bo‘limlarda logistika jarayonlarini mustaqil olib borayotgan bo‘lsa, bu qanday xavf va afzalliklarga olib keladi?
Afzallik: bo‘limlar tezkor qaror qabul qiladi, mahalliy ehtiyojga moslashadi
Xavf: resurslar isrof bo‘lishi, koordinatsiya qiyinlashadi, xarajatlar oshadi, zaxira nazorati pasayadi
S A R H I Z A X A S I R A H Q O B
ZAXIRANI BOSHQARISH
Logistik boshqaruvning asosiy maqsadi nima?
Moddiy va axborot oqimlarini samarali boshqarish.
Logistikada “ta’minot zanjiri optimizatsiyasi” nimani anglatadi?
Ta’minot zanjiridagi barcha jarayonlarni xarajat, vaqt va samaradorlikni hisobga olib eng maqbul shaklga keltirish.
Kelajakdagi talabni qondirish maqsadida saqlanadigan mahsulot yoki materiallar miqdori, ortiqcha saqlash xarajatlarini minimallashtirish va yetkazib berish xavfini kamaytirishga xizmat qiladi.
Zaxira (Inventory)
Logistik boshqaruvni tashkil etishda markazlashgan va markazlashmagan tizimlar orasidagi farqlarni tahlil qiling. Qaysi sharoitda qaysi tizim samaraliroq?
Markazlashgan tizim: barcha qarorlar bitta markazda → resurslar samarali, strategiya bir xil, lekin qaror qabul qilish sekin
Markazlashmagan tizim: bo‘limlar mustaqil → tezkor javob, mahalliy ehtiyojga moslashadi, lekin resurslar samaradorligi past
Samarali sharoit: strategik qarorlar markazda, operatsiyalar mahalliy bo‘limlarda (aralash model)
T O R I S P A N T A S K I R T S I G O L
TRANSPORT LOGISTIKASI
Ta’minot zanjirida logistik boshqaruvning roli nima?
Oqimlarni muvofiqlashtirish va yetkazib berishni uzluksiz ta’minlash.
Zaxiralarni boshqarishda “safety stock” nima va nima uchun zarur?
“Safety stock” — kutilmagan talab yoki yetkazib berish kechikishlaridan himoya qiluvchi qo‘shimcha zaxira.
Mahsulot yoki materialni aynan kerakli vaqtda yetkazib berish va ishlab chiqarish tizimi, zaxira darajasini minimal darajada saqlash va ishlab chiqarish jarayonini talabga moslashtirish imkonini beradi.
Just-in-Time (JIT)
Korxona yangi mahsulotni ishlab chiqarishni boshlamoqda. Logistik boshqaruvni tashkil etishda siz qanday bosqichlarni rejalashtirasiz, zaxira va transportni qanday optimallashtirasiz, hamda KPIlarni qanday belgilaysiz?
Tahlil – mavjud logistika jarayonlari va resurslar
Rejalashtirish – transport, zaxira, yetkazib berish muddatlari
Tuzilma – mas’ul bo‘limlar va vakolatlar
Standartlashtirish – jarayonlarni reglamentlash
Nazorat – KPIlar belgilash
Zaxira optimallashtirish: safety stock, minimal zaxira, JIT
Transport optimallashtirish: marshrutlarni rejalashtirish, ko‘p modal transport
KPIlar: yetkazib berish aniqligi, ombor aylanishi, xarajatlar ulushi, buyurtma bajarish vaqti
A I R Q L M T I O A E R A L I M
MATERIAL OQIMLARI
Logistik boshqaruvni samarali tashkil etishning asosiy bosqichlari qanday?
Tahlil → Rejalashtirish → Tuzilma → Standartlashtirish → Nazorat.
Just-in-Time (JIT) tizimini qo‘llashning logistika va ishlab chiqarishga ta’siri qanday?
Zaxiralarni kamaytiradi, yetkazib berishni tezlashtiradi, ishlab chiqarish jarayonini talabga mos qiladi, lekin kechikish xavfini oshiradi.
Logistika jarayonlaridagi barcha isrofgarchiliklarni kamaytirish, resurslardan samarali foydalanish va yetkazib berish samaradorligini oshirishga qaratilgan boshqaruv tizimi
Lean logistika
Korxona global bozorga chiqmoqchi va logistika tizimi bir nechta mamlakat bo‘ylab faoliyat yuritadi. Siz menejer sifatida logistik boshqaruvni samarali tashkil etish uchun qanday strategiyalarni qo‘llaysiz, zaxira va transportni qanday boshqarasiz va risklarni qanday kamaytirasiz?
Strategiyalar:
Global ta’minot zanjirini tahlil qilish va markazlashgan/markazlashmagan aralash modelni qo‘llash
Yetkazib beruvchilarni diversifikatsiya qilish
Omborlarni strategik hududlarda joylashtirish
Transportni ko‘p modal va marshrutlarni optimallashtirish
Zaxira boshqaruvi:
Safety stockni mamlakatlar bo‘yicha optimallashtirish
Just-in-Time tizimi bilan moslashuvchan zaxira
Real vaqt monitoring orqali talabni prognozlash
Risklarni kamaytirish:
Alternativ yetkazib beruvchilarni tayyorlash
Favqulodda vaziyatlar uchun zaxira transport va inventarizatsiya
Axborot tizimlari orqali real vaqt kuzatuv va avtomatlashtirish
G' Y U R I H M L U B Y A T R I A N I
BUYURTMALARNI YIG'ISH