YaIM
ISHSIZLIK
Inflyatsiya
Pul-kredit
bonus savollar
100

YAIM nima?


bu muayyan davr (odatda 1 yil) davomida mamlakat hududida ishlab chiqarilgan barcha yakuniy tovarlar va xizmatlarning bozor qiymati.

100

Ishsiz deb kim hisoblanadi?


Ishga layoqatli (odatda 16+ yosh)

Hozirda ishga ega emas

Faol ravishda ish izlayotgan

Ishlashga tayyor

100

Inflyatsiya so'zining lug'aviy ma'nosi

Shishish, bo'rtish

100

Pul-kredit tizimining “yuragi” nima?

Markaziy bank, chunki u iqtisodiy tizimga foiz stavkasi va pul massasini boshqarish orqali “ritm” beradi.

100

Amerikadagi Ozodlik haykali qo'lida nimani ushlab turibdi?

mash'ala

200

YAIM qanday usullar orqali hisoblanadi?

YAIM 3 ta asosiy usul orqali hisoblanadi: 

Ishlab chiqarish usuli 

Xarajatlar usuli 

Daromadlar usuli

200

Sanoat rivojlangan sari qaysi turdagi ishsizlik ortadi?

Strukturaviy ishsizlik — yangi texnologiyalar eski kasblarni yo‘q qiladi.

200

Deflyatsiya nima?

Narxlarning pasayishi. Yaxshi ko‘rinishi mumkin, lekin iqtisodda talab pasayishi va inqirozga olib kelishi mumkin.


200

Zaxira normasi pasaysa, iqtisodiy ta’siri qanday bo‘ladi?

Banklar ko‘proq kredit bera oladi → iqtisodiy faollik oshadi.

200

Bo’lajak graf Monte-kristo bo’lmish Edmon Dantes qallig’ining ismi nima bo’lgan?

Mersedes

300

YAIM tarkibiga nimalar kirmaydi?


Uy bekalari mehnati

Noqonuniy iqtisodiyot

Ikkilamchi bozor operatsiyalari (mashina qayta sotilishi)

Transfer to‘lovlari (pensiya, stipendiya)



300

Ishsizlik darajasi 0% bo‘lishi mumkinmi?

Yo‘q. Chunki friksion va strukturaviy ishsizlik har doim mavjud bo‘ladi. To‘liq bandlik hatto eng rivojlangan davlatlarda ham 3–5% atrofida.


300

Inflyatsiya davrida qaysi tovarlarga talab oshadi?


Ko‘chmas mulk, oltin, yer, avtomobil, uzoq muddat foydalaniladigan tovarlar.

300

Markaziy bank “ochiq bozor operatsiyalari”da nima sotadi?

Davlat qimmatli qog‘ozlari. Ularni sotsa – pulni bozorga kirita oladi, sotib olsa – pulni qaytarib oladi.

300

U juda qiyinchilik chog’ida dunyoga keladi. Yoshlik chog’idayoq uydan chiqib ketadi. Tirik qolish uchun qo’shiq aytib kun ko’radi va o’z konserti vaqtida joniga qasd qilishadi. Ushbu qahramon va qotilni toping.

tulki va bug`irsoq

400

YAIMning eng katta tarkibiy qismi odatda qaysi?

Iste’mol (C) – aksariyat mamlakatlarda YAIMning 55–70% qismini tashkil etadi.


400

Nima uchun ayrim davlatlarda ishsizlik rasmiy ko‘rsatkichdan ancha yuqori bo‘ladi?

Yashirin ishsizlik

Norasmiy sektorning kengligi

Migratsiya

Ish qidirishni tark etganlar statistikaga kiritilmasligi


400

Barcha jamoalarga bonus

100


400

Markaziy bankning asosiy quroli nima — pulmi yoki foizmi?

Foiz stavkasi. Pulni bosib chiqarish mumkin, lekin iqtisodga ta’sir qiluvchi eng kuchli “tugma” – bu hisob stavkasi.

400

19 — Sherlok Xolms ko’chada sayr qilib yurgan edi. To’satdan u yerda jonsiz yotgan ayol tanasiga ko’zi tushdi. Aftidan qotillikka o’xshardi. U ayolning yoniga kelib, uning sumkasini ochdi va uning telefonini oldi. Telefonda uning turmush o’rtog’i raqamini topib, unga qo’ng’iroq qildi va shunday dedi:

– Tezda yetib keling. Sizning ayolingiz jonsiz topildi.

Bir necha daqiqadan keyin ayolning turmush o’rtog’i yetib kelib: “Azizam, senga nima bo’ldi, nega?”, – deya yig’lab yubordi. Shundan so’ng politsiya yetib kelgach, Sherlok barmog’i bilan ayolning turmush o’rtog’iga ko’rsatib: “Bu odamni hibsga oling, u o’z ayolining qotili”, – deb aytdi. Savol: Sherlok nega bunday qarorga keldi?

herlok Xolms erkakka qotillik sodir bo’lgan manzilni aytmagan edi.

500

Qaysi mamlakatda YAIM jon boshiga eng yuqori, lekin umumiy YAIM past?

Lyuksemburg — aholisi kam, jon boshiga YAIM yuqori, lekin umumiy YAIM AQSh yoki Xitoy bilan solishtirganda juda kichik.

500

Qaysi ishsizlik turi iqtisodiyotga eng ko‘p zarar qiladi?

Siklik ishsizlik — korxonalar ishlab chiqarishni qisqartiradi, talab pasayadi va iqtisodiyot spiralda pastlaydi.

500

Qaysi turdagi inflyatsiya odamlarni “yarim tunda ham do‘konga yugurtiradi” deyishgan?

Giperinflyatsiya — narxlar kuniga o‘nlab foizga oshadigan davr. Masalan, Zimbabveda odamlar nonni ertalab olmasalar, kechga borib uning narxi ikki baravar bo‘lib ketardi.

500

Markaziy bank nega doimo banklarga qarz berib turadi?

Chunki banklar iqtisodning “qon tomirlari”, markaziy bank esa “yurak”. Yurak qon yubormasa — tizim ishlamaydi.

500

Birdan keyin yuzta nolning nomi nima?

gugol