zakovat 1
Bir odam shifokorga kelib: “Doktor, men har kuni choy ichaman, ammo qoshig‘ini ichidan chiqarmay ichayotgan ekanman”, dedi. Shifokor esa oddiy maslahat berdi. Shundan keyin muammo yo‘qoldi. Doktor nima degan?
Qoshiqni olib tashla
Qadimgi Xitoyda boy odamlar uylarining oldiga maxsus haykal qo‘yishgan. Bu haykal mehmonlarga uydagi boylikni ko‘rsatish uchun emas, balki o‘g‘rilarni qo‘rqitish uchun xizmat qilgan. Ko‘pincha bu haykal qanday hayvon shaklida bo‘lgan?
Arslon
Bir odam har kuni ertalab yugurishga chiqadi. Bir kuni u odatdagidan tezroq yugurib uyiga qaytadi, chunki u orqasidan kimdir kelayotganini eshitadi. Ammo ortiga qaraganda hech kim yo‘q. U nimadan qochayotgan edi?
O‘z soyasi
Friksion ishsizlik nima?
Ish qidirish jarayonidagi vaqtinchalik bo‘sh ishlar
Agar band ishchilar 450, ishga layoqatli aholi 500 bo‘lsa, bandlik darajasi nechchi?
90%
Bir mamlakatda qonunga ko‘ra, odam o‘zining tug‘ilgan kunini rasmiy hujjatda faqat bir marta o‘zgartirishi mumkin. Bu qonun odamlarni yosh ko‘rsatish uchun emas, balki bir muammoni hal qilish uchun qabul qilingan. Bu muammo nima edi?
Hujjat xatosi
Bir odam restoraniga “dunyodagi eng halol oshxona” deb yozib qo‘ygan. Sababi u yerda bir narsa umuman sotilmas edi. Nima?
Yolg‘on
Bir odam bir xonaga kiradi va u yerda 3 ta chiroq va tashqarida 3 ta tugma bor. U xonaga faqat bir marta kirishi mumkin. Qaysi tugma qaysi chiroqqa tegishli ekanini qanday biladi?
Issiqlik
“Yashirin bandlik” nima?
Ishchilar qonuniy ish haqi va shartlaridan yashirin ishlaydi
Agar 500 ishga layoqatli aholi va 80% ishlasa, mehnat resursi nechchi?
400
Bir shahar hokimi ko‘chada tartibni saqlash uchun yangi qoidani joriy qildi. Shundan keyin odamlar yo‘lni kamroq buzadigan bo‘ldi, lekin jarimalar soni ham kamayib ketdi. Qizig‘i shundaki, u hech qanday yangi jazo qo‘shmagan. Hokim faqat bitta oddiy narsani ko‘paytirgan edi. Nima?
Chiroq
Bir odam sahroga boradi va u yerda yolg‘iz o‘zi o‘lgan holda topiladi. Yonida sumka bor, lekin u ochilmagan. Agar u sumkani ochganida tirik qolishi mumkin edi. Bu sumkada nima bor edi?
parashut
Bir odam liftga kiradi. Agar yolg‘iz bo‘lsa, faqat 7-qavat tugmasini bosadi, lekin agar yonida boshqa odam bo‘lsa 10-qavatga chiqadi. Nega?
bo'yi past
Ishga layoqatli aholi ko‘p bo‘lsa, ish haqi qanday bo‘ladi?
Past bo‘lishi mumkin
Bir korxonada ishlab chiqarish hajmi 20 % ga oshdi. Shu bilan birga ishchilar soni 10 % ga kamaydi.
Savol: Mehnat unumdorligi taxminan necha foizga o‘zgardi?
Unumdorlik = ishlab chiqarish / ishchilar soni.
Yangi holat: 1.2/0.9=1.331.2 / 0.9 = 1.331.2/0.9=1.33
Javob:
Mehnat unumdorligi taxminan 33 % ga oshdi.
Bir xonada uchta chiroq bor: qizil, sariq va yashil. Ularni bir vaqtning o‘zida yoqish mumkin emas. Har bir chiroq faqat boshqa chiroq o‘chirilganda yoqiladi. Detektiv bu muammoni bir marta kuzatib, qanday echim topadi?
Tartib bilan yoqish
Bir odam uchta daryo bo‘ylab o‘tishi kerak, lekin u faqat bitta ko‘prikdan foydalanadi. U hammasini xavfsiz o‘tkazadi. Qanday?
Har bir daryo bo‘yida faqat bir marta ko‘prikdan o‘tadi
Bir shaharda har bir ko‘cha chiroq bilan yoritilgan, lekin ba’zi ko‘chalar hech qachon qorong‘i bo‘lmaydi, hattoki chiroqlar o‘chirilsa ham. Shu holatda, odamlar nima asosida yo‘lni topadi?
oy va yulduzlar
Strukturaviy ishsizlik qachon yuz beradi?
Texnologiya yoki sanoat o‘zgarishida
Bir korxonada ishlab chiqarish hajmi 25 % ga oshdi. Shu davrda ishchilar soni 20 % ga kamaydi.
Savol: Mehnat unumdorligi necha foizga oshdi?
Mehnat unumdorligi = ishlab chiqarish / ishchilar soni
Yangi holat:
1.25/0.8=1.56251.25 / 0.8 = 1.56251.25/0.8=1.5625
Bir odam 100 qavatli binoda yashaydi. U faqat 2 ta tushirish imkoniga ega. U eng xavfsiz qavatni topishi kerak. U har safar teng bo‘lmagan oralik bilan tushadi va topadi. Qanday usul bilan topadi?
14, 27, 39… ketma-ket kamayib boruvchi pog‘onalar
Bir xonada uchta eshik bor: biri o‘limga, biri ozodlikka, biri xayoliy. Har bir eshik ortida doimiy rostchi yoki yolg‘onchi bor. Siz faqat bitta savol berib ozodlik eshigini qanday topasiz?
“Agar men boshqa eshikni tanlasam, u xavfsiz bo‘larmidi?” – teskari savol
Bir odam o‘liklar bilan to‘la xonada uxlashga majbur bo‘ladi. Xona derazalari yopiq, eshiklar qulflangan, xonada havo yetarli, hech qanday asbob yoki vosita yo‘q. Ammo u xavfsiz uxlashi va ertalab uyg‘onishi mumkin. Shu holatda, u qanday qilib tirik qoladi?
U rassom yoki teatr aktyori — xonadagi “o‘liklar” haqiqiy odamlar emas, shunchaki dekor / maketlar.
Agar bir mehnat bozorida ishchilarning yarmini malaka oshirish kurslariga yuborsak, qolgan ishchilar daromadining oshishi ularni motivatsiyalashga qanday ta’sir qiladi va natijada umumiy mehnat unumdorligiga qanday ta’sir ko‘rsatadi?
malakali ishchilar unumdorligi oshadi, qolgan ishchilar daromad ko‘tarilsa motivatsiyasi oshadi
Bir iqtisodiyotda ishchilarning umumiy soni 1000, ishlab chiqarish hajmi 50 000 birlik. Yangi texnologiya joriy etildi va ishlab chiqarish 70 000 birlikka oshdi, lekin ishchi soni 900 ga kamaydi.
Savol: Ishchilarning mehnat unumdorligi qanday o‘zgaradi va necha birlik/ishchi bo‘ladi?
Avvalgi mehnat unumdorligi = 50 000 ÷ 1000 = 50 birlik/ishchi
Yangi mehnat unumdorligi = 70 000 ÷ 900 ≈ 77,78 birlik/ishchi
Natija: Unumdorlik oshdi, ≈ 77,8 birlik/ishchi