Wereldwijde handelscontacten
De handel in deze goederen was een belangrijke reden voor Europeanen om naar Azië te gaan. Over welke goederen gaat het hier?
Specerijen
Wat was de staatsvorm van Nederland tussen 1588 en 1806?
Republiek
Door de economische en culturele bloei van Nederland wordt de 17e eeuw ook wel met deze naam aangeduid. (Dus: welke naam heeft de 17e eeuw ook wel in de Nederlandse geschiedenis?)
Gouden Eeuw
Noem een absolute vorst uit de zeventiende eeuw.
Veel mogelijke antwoorden, o.a. Lodewijk XIV.
De VOC was het eerste bedrijf dat aandelen uitbracht die je kon verhandelen. Leg uit waarom mensen de VOC aandelen kochten.
- Omdat mensen een winstuitkering kregen (dividend).
- Omdat mensen de aandelen met winst konden doorverkopen.
Welk politiek privilege/voorrecht gaf de Nederlandse Staten-Generaal aan de VOC en WIC?
- leger te hebben
- oorlog te voeren
- verdragen te sluiten met buitenlandse landen.
Naast een staatsvorm die anders was dan in de meeste andere landen en het feit dat Nederland een stadhouder had, wat zorgde er nog meer voor dat Nederland een staatkundig bijzondere positie had?
- Burgers met erg veel macht (regenten)
- Veel macht voor steden en gewesten / weinig centralisatie/macht voor de landelijke overheid.
Leg uit hoe de economische bloei in Nederland, de culturele bloei in Nederland (mede) mogelijk maakte.
Omdat er veel burgers waren met genoeg geld om kunst te kopen, zorgde dat voor een culturele bloei (omdat veel kunstenaars aan het werk konden komen).
Absolute vorsten hielden deze groep graag in de gaten/bezig door ze op kosten te jagen en onzinnige dingen te laten doen. Over welke groep gaat het hier?
Adel / edelen
Hoe heet het enorme paleis dat in de 17e eeuw nabij Parijs werd gebouwd?
Versailles
Welk economisch privilege/voorrecht gaf de Nederlandse Staten-Generaal aan de VOC en WIC?
De Staten-Generaal gaf de VOC en WIC het monopolierecht te handelen in (respectievelijk) Azië en Afrika/Amerika's (waardoor Nederlanders die niet bij de VOC/WIC hoorden mochten handelen in de gebieden waar deze bedrijven actief waren).
Wie kwamen er samen in de Nederlandse Staten-Generaal?
Nederlandse gewesten
In Nederland in de 17e eeuw bestond er gewetensvrijheid. Wat betekent dat?
Dat je niet vervolgd wordt vanwege je geloof.
Waarom werden wetenschappers in de 17e eeuw soms opgepakt en lang gevangengezet en/of gedood?
Omdat ze bevindingen deden die niet overeenkwamen met de Bijbel.
De VOC was het eerste bedrijf dat aandelen uitbracht die je kon verhandelen. Leg uit waarom de VOC aandelen uitbracht.
Omdat de VOC geld vroeg voor de aandelen en daardoor een startkapitaal had om in Azië een handelspositie te verwerven/veroveren.
Waar staan de afkortingen VOC en WIC voor?
VOC: Verenigde Oost-Indische Compagnie
WIC: West-Indische Compagnie
Waarom had een stadhouder in tijd van oorlog vaak meer macht dan in tijd van vrede?
Omdat de stadhouder de aanvoerder van het leger en vloot was (en daar ging meer geld naar toe in tijd van oorlog dan in tijd van vrede).
Omdat als je mensen afschrikt die een aan geloof hebben dan jezelf, je daardoor minder handelaren aantrekt/minder aantrekkelijk bent als stad om handel in te drijven.
In tijdvak 5/de Renaissance was er ook al een wetenschappelijke interesse. Wat is het grootste verschil tussen de wetenschappelijke interesse uit tijdvak 5/Renaissance en de wetenschappelijke revolutie?
In de wetenschappelijke revolutie werd een wetenschappelijke methode ontwikkeld om tot zo betrouwbaar mogelijke resultaten te komen (empirisch onderzoek). (Die betrouwbare onderzoeksmethode was er in tijdvak 5/Renaissance nog niet.)
Absolute vorsten geloofden dat zij regeerden volgens het droit divin. Wat betekent dit?
Het idee dat de absoluut vorst regeerde met instemming/toestemming/in naam van God.
De oprichting van de VOC en WIC kunnen ook beschouwd worden als een oorlogsmaatregel. Leg dit uit.
Omdat de VOC en WIC de handelspositie van Spanje (en Portugal, dat een tijdlang bij Spanje hoorde) kon verslechteren, zodat Spanje zwakker stond/Nederland sterker stond tijdens de Nederlandse Opstand/Tachtigjarige Oorlog.
Waarom dachten veel mensen in het buitenland dat de stadhouder een soort koning was?
- Omdat de functie van stadhouder erfelijk was (ging dus over van vader op zoon/was alleen voorbehouden aan de familie Van Oranje).
- Omdat stadhouders in paleizen leefden.
- Omdat stadhouders aan werden gesproken met 'prins'.
1. Welke religieuze groep in Nederland werd achtergesteld ten opzichte van andere godsdiensten?
2. EN: waarom gebeurde dit?
3. EN: hoe konden mensen van deze religieuze groep toch nog hun eigen kerkdiensten volgen in steden als Amsterdam?
1. Katholieken
2. Omdat katholieken niet vertrouwd werden omdat Nederland ontstond door de strijd tegen het katholieke Spanje (dat probeerde andere geloven uit te roeien).
3. Door naar schuilkerken te gaan (kerken die verstopt waren in woonhuizen en dus niet als kerk eruit zagen).
Wat is het mercantilisme EN noem een voorbeeld van een mercantilistische maatregel.
Economische theorie waarbij het uitgangspunt is dat de rijkdom op aarde beperkt is (en dat je als land een zo groot mogelijk stuk van de rijkdom te pakken moet krijgen/moet zien te voorkomen dat andere landen te rijk worden).
Hierdoor moet je andere landen economisch hinderen via invoerheffingen en je eigen economie beschermen via subsidies.
Leg uit wat generaliteitslanden zijn.
Katholieke Nederlandse gewesten die zichzelf niet mochten besturen, maar bestuurd werden door de Staten-Generaal.