Xalqaro munosabatlar nazariyasi
Jahon tartiboti
Xalqaro munosabatlarning zamonaviy nazariyalari
Xalqaro munosabatlarda Gʻarb
Birlashgan Millatlar Tashkiloti/Shanxay hamkorlik tashkiloti
100

Xalqaro munosabatlar nima?

Davlatlar o'rtasidagi siyosiy, iqtisodiy va madaniy munosabatlarni o'rganadigan fan

100

Jahon tartiboti bosqichlarini sanab bering

Vestfaliya, 

Vena,

 Versal, 

Yalta-potsdam

100

“Yagona dunyo” nazariyasida global qudrat markazi sifatida qaysi davlat asosiy rol o‘ynaydi?

AQSH

100


G‘arbning Sharq (O‘rta Sharq, Osiyo) haqidagi stereotipik va nazorat qiluvchi tasavvurlari tanqid qilingan asar?.



Edward Said “Oriyentalizm” asari

100

BMTning asosiy organlari?

Kotibiyat

Bosh assambleya

Xavfsizlik kengashi

Xalqarlo sud

ijtimoiy-iqtisodiy kengash

200

Hans Morgenthau tomonidan ilgari surilgan klassik realizmga ko‘ra, xalqaro siyosatda davlatlar xatti-harakatini belgilovchi eng asosiy omil nima va u qanday tushuncha orqali ifodalanadi?

milliy manfat , kucch tushunchasi orqali

200

Post-Sovuq urush davrida AQSh va uning ittifoqchilari tomonidan shakllantirilgan xalqaro tizimga qanday nom berilgan va bu tizimning asosiy xususiyati nima?

  • Bipolyar dunyo tartibi (Bipolar World Order)

  • ikki katta kuch – AQSh va SSSR – global siyosat va xavfsizlikda hukmronlik qilgan, boshqa davlatlar esa ushbu ikki blok atrofida joylashgan

200

Frensis Fukuyama “Tarix intihosi” g‘oyasida qanday global ideologik raqobat tugadi, degan.

kapitalizm va sotsializm

200

Oksidentalizm nazariyasi

Sharqiy yoki “Oriyental” madaniyatlar va davlatlarning G‘arbni tanqidiy tarzda tasvirlashiga asoslangan

200

SHHTning asosiy maqsadi nima?

Hududiy xavfsizlik va ekstremizmga qarshi hamkorlik.

300

Xalqaro munosabatlarda liberalizm nazariyasiga ko‘ra, anarxik xalqaro tizim sharoitida ham davlatlar o‘rtasida barqaror hamkorlikning yuzaga kelishiga imkon beradigan  asosiy mexanizm?

Xalqaro institutlar

300

1648-yilda tuzilgan Vestfaliya shartnomalari xalqaro tizimda qaysi asosiy prinsiplarni belgiladi va ularning zamonaviy xalqaro munosabatlarga ta’siri qanday namoyon bo‘ladi?

  • Davlat suvereniteti – har bir davlat o‘z hududida to‘liq hokimiyatga ega.

  • Hududiy yaxlitlik – davlat chegaralari ichida tashqi aralashuv cheklanishi kerak.

  • Tenglik – barcha suveren davlatlar huquqiy jihatdan teng hisoblanadi.

300

Samuel Xantington “Sivilizatsiyalar to‘qnashuvi” konsepsiyasida global siyosatning asosiy ziddiyati nima deb hisoblaydi?

Asosiy ziddiyat madaniy va diniy sivilizatsiyalar o‘rtasida;

300

“G‘arbning o‘limi” konsepsiyasi kimga tegishli?

Patrik Buxton

300

BMTning Xavfsizlik Kengashi va Bosh Assambleyasi funksiyalari xalqaro nizolarni hal qilishda qanday farq qiladi?

Xavfsizlik Kengashi majburiy qarorlar qabul qiladi, Bosh Assambleya esa maslahat va tavsiyalar beradi, shuning uchun samaradorlik farq qiladi.

400

Konstruktivistik yondashuvda xalqaro normlar davlatlar xatti-harakatiga qanday mexanizm orqali ta’sir ko‘rsatadi?

Normlar davlat xatti-harakatiga ijtimoiylashuv, legitimlik va moslashuv (internalizatsiya) mexanizmlari orqali ta’sir ko‘rsatadi

400

Tinch okeani mintaqasida dengiz qurollanishini cheklash orqali kelajakdagi mojarolarning oldini olishga urinib ko'rgan tizim?

Versal-Vashington tizimi

400

Samuel Xantingtonning “Sivilizatsiyalar to‘qnashuvi” nazariyasiga ko‘ra, asosiy sivilizatsiyalar qaysilar?

  • G‘arb ;Islom;Xitoy;Hindu;slavyan;yapon;Lotin Amerikalik;Afrika;

400

“G‘arbning o‘limi” konsepsiyasiga ko‘ra, G‘arb davlatlarining global siyosatdagi yetakchiligi va madaniy ta’sirining susayishi qaysi ikki asosiy ichki va tashqi omillar bilan bog‘lanadi?

Ichki: demografik pasayish va madaniy qadriyatlarning zaiflashishi;
Tashqi: g‘arbiy bo‘lmagan davlatlarning iqtisodiy va siyosiy o‘sishi.

400

SHHT geosiyosat nuqtai nazaridan nega strategik muhim tashkilot hisoblanadi?

U Yevroosiyo hududida Rossiya va Xitoyning ta’sirini kuchaytiradi va mintaqaviy muvozanatni shakllantiradi.

500

Xalqaro munosabatlar nazariyalarida asosiy farqlardan biri “davlatlar manfaatlari va xavfsizlikni qanday tushunadi” degan masalada ko‘rinadi. Reallizm, liberalizm va konstruktivizm bu masalaga qanday turlicha yondashadi?

  • Reallizm: Davlatlar manfaatlari doimiy va kuchga asoslangan, xavfsizlik birinchi darajali, raqobat muqarrar.

  • Liberalizm: Davlat manfaatlari o‘zaro bog‘liqlik va institutlar orqali shakllanadi, xavfsizlik va hamkorlik barqaror bo‘lishi mumkin.

  • Konstruktivizm: Davlat manfaatlari va xavfsizlik ijtimoiy konstruksiya, identitet va normlarga bog‘liq, o‘zgaruvchan va kontekstga qarab shakllanadi.

500

Yalta -Potsdam tizimining o'ziga xos hususiyati

ozod qilingan Yevropa" uchun demokratik tamoyillarni e'lon qilgan, ammo Germaniyaning bo'linishi, Polshaning yangi chegaralari va reparatsiya kelishuvlari orqali Sharqiy Yevropada Sovet Ittifoqining de-fakto ta'sir doirasini mustahkamlagan.

500

Global kuchlar uchun  “Bo‘yinbog‘” (pivot) mintaqa?

YEVROOSIYO BOLQONI

500

Neomedievalizm nazariyasida suverenitet va hokimiyat qanday tarzda “qatlamlashadi”?


Davlat hokimiyati ichki va xalqaro aktorlar orasida bo‘linadi, yagona markaziy nazorat yo‘q.



500

BMT global geosiyosiy muvozanatni qanday saqlaydi?

Tinchlikparvar operatsiyalar va diplomatiya orqali