DİNLEME ADABI
Allah bize kaç kulak, kaç ağız vermiştir ve bu bize ne öğütler?
İki kulak, bir ağız — "Çok dinle, az konuş."
Konuşmadan önce kendimize sormamız gereken üç soru nedir?
Doğru mu? Güzel mi? Gerekli mi?
Verdiği sözü tutan, güvenilir insana ne denir? (Peygamberimize verilen lakabı da söyleyebilirsiniz.)
Güvenilir kişi — "el-Emîn" / "Muhammedü'l-Emîn."
"Güzel söz …dır." Peygamberimizin hadisiyle cümleyi tamamlayın.
"Güzel söz sadakadır."
Bir kişinin arkasından, hoşlanmayacağı şekilde konuşmaya ne denir?
Gıybet (dedikodu).
İyi bir dinleyici, konuşan kişinin sözünü ne yapmaz?
Sözünü kesmez
"Kim Allah'a ve âhiret gününe iman ediyorsa ya hayır söylesin ya da…" Cümleyi tamamlayın.
"…ya da sussun."
Münâfığın üç alâmeti nedir?
Yalan söylemek, sözünden dönmek, emanete ihanet etmek.
Pozitif iletişimin araçlarından ikisini söyleyin.
Güler yüz, teşvik, iltifat, gönül alıcı sözler (herhangi ikisi).
Hucurât 12'de gıybet neye benzetilir?
Ölmüş kardeşinin etini yemeye.
Peygamberimiz birini dinlerken bedeniyle ne yapardı? (Bir davranış söyleyin.)
Yüzünü tamamen ona döner, dinlediğini hissettirirdi.
Padişahın rüyası hikâyesinde iki tabirci de aynı şeyi söylediği hâlde neden farklı sonuç doğdu?
Çünkü fark ne söylediklerinde değil, nasıl söylediklerinde (üslupta) idi.
İsrâ 34'e göre verdiğimiz söz bize ne getirir?
Sorumluluk getirir — "Verdiğiniz sözü yerine getirin; çünkü söz sorumluluk gerektirir."
"Müslüman, dilinden ve elinden diğer insanların … olduğu kimsedir." Boşluğu doldurun.
"…güvende olduğu…"
Anne-babaya karşı "öf" bile dememeyi emreden, saygılı ve değerli söz çeşidi hangisidir? (İsrâ 23)
Kavl-i kerîm (değerli/nazik söz).
"İyi dinlemeden güzel konuşulmaz" sözü ne anlama gelir?
Güzel konuşmanın ilk şartının iyi dinlemek olduğunu; anlamadan doğru söz söylenemeyeceğini anlatır.
Kaf 18'e göre söylediğimiz her söz ne olur / kim tarafından yazılır?
Her söz kaydedilir; Kirâmen Kâtibîn melekleri yazar.
Saff 2-3'te hangi davranış "Allah katında büyük gazaba sebep" olarak gösterilir?
Yapmayacağı şeyi söylemek (söyleyip yapmamak).
Birisi sana kırıcı bir söz söylediğinde Fussilet 34'e göre nasıl karşılık vermeliyiz?
"Kötülüğü en güzel şekilde sav" — kabalığa kabalıkla değil, güzellikle karşılık vermek.
Firavun gibi bir zalime bile yumuşak söz söylemeyi emreden söz çeşidi hangisidir? (Tâhâ 44)
Kavl-i leyyin (yumuşak söz).
Zümer 18'de övülen kişiler sözü nasıl dinler?
"Sözü dinler, en güzeline uyarlar."
"Kırk defa ölç, bir defa söyle" atasözü konuşma adabı açısından bize ne öğütler?
Konuşmadan önce iyice düşünmeyi, aceleyle söz söylememeyi öğütler.
Bir arkadaşın sana sır verip "kimseye söyleme" dedi. Sözünde durmak burada ne anlama gelir?
Emanete/söze sadık kalmak; sırrı başkalarıyla paylaşmamak.
Bir gülümseme ya da güzel bir söz nasıl olur da "sadaka" sayılır?
Karşımızdakinin kalbini hoş ettiği, iyilik olduğu için; maddi olmayan ama sevap kazandıran bir iyiliktir.
Hz. Îsâ'nın diliyle ilgili söylediği "Dilimi … alıştırmam" sözünü tamamlayın ve ne demek istediğini açıklayın.
"Dilimi kötü söze alıştırmam" — insanın dilini güzel söze alıştırması, kötü sözü hiç ağzına almaması gerektiğini anlatır.