Pankreatik shira
Ichak shirasi
Ingichka ichakda hazm
Ingichka ichak harakati
Yo'g'on ichak
100

Me'da osti bezi shirasi tarkibi?


Suv, anorganik va organik moddalar, natriy kaliy, kalsiy, magniy kationlar va xlor, sulfat, fosfat anionlar

100

Kattalarda sutkasiga qancha ichak shirasi ajraladi?

2-3l

100

Ingichka ichakdagi hazm necha qismdan iborat va qaysilar?



2: bo'shliqdagi va devoroldi hazm

100

Ingichka ichak harakati qaysi muskullar qisqarishi bilan boradi?


Bo'ylama va halqasimon

100

Yo‘g‘on ichakda hazm jarayonining asosiy vazifasi nima?

suvning so‘rilishi

elektrolitlarning so‘rilishi

najas massasining shakllanishi

ximusni quyuqlashtirish va chiqarish.

200

Me'da osti bezi shirasi muhiti? 


7.8-8.5 /kuchsiz ishqoriy muhit

200

Ichak shirasi ajralishini nima tormozlaydi?


Somatostatin

200

+200

+

200

Auerbax tuguni nima va vazifasi? 

Ritmik avtomatsiyaga ega bo'lgan mienteral nerv tuguni bo'lib ingichka ichakning davriy harakatini ta'minlaydi

200

Yo‘g‘on ichak shirasi tarkibiga qanday moddalar kiradi?

Yo‘g‘on ichak shirasi tarkibiga quyidagilar kiradi:

shilimshiq modda (mukus)

ko‘chib tushgan epitelial hujayralar

oz miqdorda fermentlar:

peptidazalar

lipaza

amilaza

ishqoriy fosfataza

katepsin

nukleaza

300

Me'da osti bezi qonga ishlab chiqaradigan 6 moddani nomini ayting


Insulin, glukagon, somatostatin, serotonin, gastrin, PP, gastrin, enkefalin, kallikrenin, VIP

300

Ichak shirasidagi gidrolitik fermentlarga 6ta misol


Enterokinaza, peptidaza, ishqoriy fozfataza, nukleaza, lipaza, fosfolipaza, amilaza, laktaza, saharaza

300

Bo'shliqdagi hazmni tushuntirib bering 


Ichakka hazm shiralari tarkibida tushgan fermentlar ta'sirida polimerlar oligomerlargacha parchalanishi

300

Ingichka ichak harakatini boshqaradigan reflekslar


Qizilo'ngach ichak— qo'zg'atuvchi


Rektoenteral— tormozlovchi


Me'da ichak — ikkalasi ham

300

Yo‘g‘on ichak motorikasining asosiy funksiyalari nimalardan iborat?

Ovqat qoldiqlarini to‘plash (rezervuar vazifasi)

Suv so‘rilishini ta'minlash

Ximusni ichak bo‘ylab harakatlantirish

Najasni shakllantirish

Defekatsiya jarayonini ta'minlash

400

Pankreatik proenzimlarning aktivlanishini tushuntirib bering


12 b.ichakda ishlab chiqariladigan enterokinaza tasirida tripsinogen tripsinga aylanadi. Tripsin proenzimlarga avtokatalitik ta'sir ko'rsatadi va ular faollashadi

400

Ichak shirasi ajralishini umumiy va ayrim bezlarda kuchaytiruvchi faktorlar?


Umumiy- GIP, VIP, motilin

Liberkyun va bruner bezlarida enterokrinin va duokrinin

400

Devoroldi hazmining asosiy belgilari?  

 

ichak burmalaridan vorsinkalar uchiga borgan sari epiteliotsitlarning shira ajratish faolligi kamayib borishi, Vorsinkalar uchida asosan dipeptidlar, asosida esa disaxaridlar fermentlar faolligiga, pardaning shimib olish xossasiga, ingichka ichak harakatiga, bo'shliqdagi hazm jadalligiga, parhezga bog'liq.

400

Ingichka ichak harakatining gumoral boshqarilishini tushuntirib bering


Serotonin, gistamin, gastrin, motilin, XSK, P moddasi, vazopressin, oksitotsin, bradikinin va boshqalar miotsitlarga bevosita yoki enteral neyronlar orqali ta'sir etib ingichka ichak harakatini kuchaytirad sekretin, VIP, GIP va boshqalarni tormozlaydi.

400

+400

+

500

Pankreatik shira ajralishini susaytiradigan 7ta faktorni sanab bering


Jismoniy, aqliy zo'riqish, og'riq, uyqu, simpatik nerv tolalari, GIP, PP, glukagon, kalsitonin, somatostatin, enkefalin

500

Qachon kam ferment saqlovchi suyuq ichak shirasi ishlab chiqariladi va qachon fermentga boy ichak shirasi ishlab chiqariladi


Mexanik qitiqlansa; Oqsil, yoğ gidrolizidan hosil bo'lgan mahsulotlar, HCl, pankreatik shiralarning shilliq qavatga mahalliy ta'siri

500

Devoroldi hazmining qanday kechishini tushuntirib bering

Devoroldi hazmi shilliq qavat, shilimshiq qoplama, glikokaliks va mikrovorsinkalar sohasida bo'ladi. Shilimshiq qoplama ichak shilliq qavatida ishlab chiqarilgan shilimshiq modda va ko'chib tushgan ichak epiteliylaridan iborat. Bu qavatda ko'p miqdorda me'da osti bezi va ichak shirasi fermentlari bor. Bu qavat orqali o'tayotgan oziq moddalar ana shu fermentlar ta'siriga uchraydi, glikokaliks yuzasiga ichak bo'shlig'idagi hazm shirasidan shimib olingan fermentlar yordamida oziq moddalar gidrolizga uchraydi. Enterotsitlarning apikal pardasida ichak fermentlari sarflanib turadi va bu erda haqiqiy devoroldi hazmi sodir bo'ladi, oziq moddalar shu pardaga tegib monomerlargacha parchalanadilar.

500

Ichak harakatini ta'minlovchi tuzilmalar, qayerda joylashishi, ta'sir qiluvchi va boshqaruvchi faktorlar?


Qabul qiluvchi- umumiy öt yo'lining 12 b.i.ka quyiladigan joyida


Uzatib beruvchi- yonbosh ichakda


Parasimpatik ta'sir- kuchaytiruvchi 


Simpatik- pasaytiruvchi


Nerv va gumoral mexanizmlar boshqaradi

500

Defekatsiya refleksining fiziologik mexanizmini tushuntiring.

Defekatsiya — yo‘g‘on ichakdan najasning chiqarilishidir.

Jarayon:

Najas massasi to‘g‘ri ichakka keladi.

To‘g‘ri ichak mexanoretseptorlari qo‘zg‘aladi.

Impulslar orqa miyaning bel-dumg‘aza markazlariga boradi.

Reflektor javob natijasida:

ichki sfinkter bo‘shashadi

peristaltika kuchayadi

Ixtiyoriy bosqichda:

tashqi sfinkter bo‘shashadi

diafragma va qorin muskullari qisqaradi

qorin bo‘shlig‘i bosimi oshadi

Natijada najas tashqariga chiqariladi

M
e
n
u