Atmosfera ifloslanishining kimyoviy tahlili
1. Fotokimyoviy smog jarayonida quyosh nuri ta’sirida azot oksidi (NO_x) qanday mahsulot hosil qiladi?
A) Is gazi (CO)
B) Fotokimyoviy smog
C) Sulfat kislota
D) Sof kislorod
B. Fotokimyoviy smog
Shahar sanoat oqovalari tarkibida uchraydigan zaharli ionlarni belgilang:
A) Na^+, K^+, Ca^{2+}
B) Pb^{2+}, Hg^{2+}, Cd^{2+}
C) Cl^-, SO_4^{2-}, NO_3^-
D) Mg^{2+}, Fe^{2+}, Zn^{2+}
B. Pb^{2+}, Hg^{2+}, Cd^{2+}
Kelajakdagi ifloslanish darajasini oldindan aytib berish usuli nima deb ataladi?
A) Eksperiment
B) Modellashtirish
C) Kuzatish
D) Arxivlash
B. Modellashtirish
Avtomobillarga o‘rnatiladigan katalizatorlar qaysi metallar asosida bo‘ladi?
A) Temir va mis
B) Platina yoki palladiy
C) Alyuminiy va rux
D) Natriy va magniy
B. Pt yoki Pd
2000-2024-yillar oralig‘ida antropogen yuklamaning o‘sishi qanday sur’atda bo‘lgan?
A) Sekinlashgan
B) Eksponentsial (juda tez)
C) To‘xtagan
D) Bir xil qolgan
B. Eksponentsial (juda tez)
. Is gazi (CO) nima sababdan inson salomatligi uchun juda xavfli?
A) Ko‘zni qamashtiradi
B) Gemoglobin bilan mustahkam birikma hosil qiladi
C) Suyaklarni yumshatadi
D) Vitaminlar miqdorini oshiradi
B. Gemoglobin bilan mustahkam birikma hosil qiladi
Og‘ir metallar o‘simliklar orqali qayerga kiradi?
A) Atmosferaning yuqori qatlamiga
B) Oziq-ovqat zanjiriga
C) Faqat dengiz suvi tarkibiga
D) Yer yadrosiga
B. Oziq ovqat zanjiriga
Shahar bo‘ylab gazlarning tarqalishini matematik hisoblaydigan model qaysi?
A) Gauss dispersiya modeli
B) Nyuton modeli
C) Mendeleyev modeli
D) Arximed modeli
A. Gauss dispersiya modeli
Katalitik neytrallash jarayonida zararli gazlar qanday moddalarga aylanadi?
A) Kislota va tuzga
B) CO_2 va N_2 ga
C) Og‘ir metallarga
D) Is gaziga
B. CO_2 va N_2
Suvdagi nitrat va fosfatlar miqdori necha foizga oshgan?
A) 50%
B) 100%
C) 170%
D) 200%
C) 170%
Yoqilg‘ining chala yonishi natijasida qaysi gaz hosil bo‘ladi?
A) Is gazi (CO)
B) Kislorod (O_2)
C) Azot (N_2)
D) Argon (Ar)
A. Is gazi
Og‘ir metallar tuproqning qaysi ko‘rsatkichini buzadi?
A) Rangini
B) Haroratini
C) Kislota-ishqor muvozanatini (pH)
D) Zichligini
C. Kislota-ishqor muvozanatini (pH)
CTM (Kimyoviy-transport modellari) nimalarni hisobga oladi?
A) Faqat aholi sonini
B) Reaksiya tezligi va shamol yo‘nalishini
C) Faqat binolar balandligini
D) Dengiz sathini
B. Reaksiya tezligi va shamol yo‘nalishini
Faollashtirilgan ko‘mir va seolitlar yordamida tozalash usuli nima deyiladi?
A) Adsorbsiya
B) Distillash
C) Elektroliz
D) Oksidlanish
A. Adsorbsiya
Evtrofikatsiya nima?
A) Havoning isishi
B) Suv havzalarining "gullashi" (ifloslanishi)
C) Muzliklarning erishi
D) Daraxtlarning qurishi
B. Suv havzalarining "gullashi" (ifloslanishi)
3. Oltingugurt dioksidi (SO_2) suv bilan reaksiyaga kirishganda nima hosil bo‘ladi?
A) Ishqor
B) Kislotali yomg‘irlar
C) Tuz
D) Distillangan suv
B. Kislotali yomgʻirlar
Suvni og‘ir metallardan tozalashning kimyoviy usuli qanday nomlanadi?
A) Cho‘ktirish
B) Bug‘latish
C) Muzlatish
D) Aralashtirish
A. Choʻktirish
Kompyuterli simulyatsiya yordamida nimani grafik tasvirlash mumkin?
A) O‘tmishdagi urushlarni
B) Zavod filtrlarining ekologiyaga ta’sirini
C) Sayyoralarning massasini
D) Okean tubining xaritasini
B. Zavod filtrlarining ekologiyaga ta’sirini
Tuproqdagi og‘ir metallarni yutuvchi o‘simliklardan foydalanish usuli qanday ataladi?
A) Fotosintez
B) Fito-remediatsiya
C) Denaturatsiya
D) Gidratatsiya
B. Fito-remediatsiya
Yashil kimyo" texnologiyasi nima uchun kerak?
A) Kimyoviy muvozanatni saqlash va samarali yechimlar uchun
B) Faqat o‘simliklarni bo‘yash uchun
C) Yoqilg‘i narxini oshirish uchun
D) Metallarni eritish uchun
A. Kimyoviy muvozanatni saqlash va samarali yechimlar uchun
Fotokimyoviy smog hosil bo‘lishida asosiy rolni qaysi modda o‘ynaydi?
A) CO_2
B) NO_x (Azot oksidlari)
C) CH_4
D) NaCl
B. Azot oksidlari
Pb^{2+} qaysi metallning ioni hisoblanadi?
A) Simob
B) Kadmiy
C) Qo‘rg‘oshin
D) Mis
C. Qoʻrgʻoshin
Ekologik modellashtirishning asosiy maqsadi nima?
A) Tabiatni boshqarish
B) Muammolarni bashorat qilish va yechim topish
C) Yangi metallar kashf qilish
D) Shaharlarni ko‘paytirish
B. Muammolarni bashorat qilish va yechim topish
Adsorbsiya usuli asosan nimalarni tozalashda qo‘llaniladi?
A) Faqat tuproqni
B) Havo va suvni
C) Faqat plastik buyumlarni
D) Quyosh panellarini
B. Havo va suvni
Shaharlarning barqaror rivojlanishi bu — ...
A) Ko‘proq zavod qurish
B) Tabiat va texnologiya o‘rtasidagi kimyoviy muvozanatni saqlash
C) Faqat avtomobillardan foydalanish
D) O‘rmonlarni kesish
B. Tabiat va texnologiya o‘rtasidagi kimyoviy muvozanatni saqlash